تاریخ شفاهی قیام هفده شهریور 1357
تدوین: محمد طحان
تاریخ انتشار: دی 1386
شابک: 8-241-419-964-978
نوبت چاپ: اول، پاییز 1386
قیمت: 20,000 ریال
شمارگان: 1000
معرفی کتاب:
انقلاب اسلامی ایران از نادرترین پدیدههایی بود كه قطعیت تئوریهای رایج انقلاب را متزلزل ساخت . گسترش فرهنگ سیاسی تشیع و ترویج اسلام سیاسی و حكومت اسلامی ، زمینهی حضور روحانیت و نیروهای مذهبی را بیش از گذشته فراهم ساخت . اگرچه گذر از اسلام سنتی به اسلام مدرن ، بدون تنش میسر نبود ؛ لیكن توانست مذهب را به عنوان راهنمای مبارزه وارد میدان سیاست سازد . بعد از رحلت آیت الله بروجردی و تثبیت مرجعیت امام خمینی ، جریان مبارزه یا مخالفت با لایحهی انجمنهای ایالتی و ولایتی از سوی ایشان آغاز و به دستگیری امام و كشتار مردم در قیام 15 خرداد سال 1342 منجر شد . به طور كلی روند مبارزه در ایران با پتانسیلهای موجود ، از سرعت یكسانی برخوردار نبوده است . بعد از واقعهی 15 خرداد 42 رژیم توانست با كمك دستگاههای امنیتی و اطلاعاتی خود كه پس از كودتای 28 مرداد 1332 وارد عرصهی امنیتی رژیم شده بود ، اوضاع را مهار كند . در این دوره كه بیش از یك دهه به طول انجامید ؛ نیروهای غیرمذهبی مخالف به انزوا كشیده شدند و نیروهای مذهبی و جوان توانستند وارد میدان شوند . با آغاز قیام 19 دی مردم قم در سال 1356 كه به دنبال شهادت فرزند ارشد امام خمینی و درج مقالهی توهینآمیزی در روزنامهی اطلاعات علیه رهبر انقلاب صورت گرفت ؛ تعداد زیادی از مردم كشته شدند و روند مبارزه وارد مرحلهی جدیدی شد . با برپایی مراسم چهلم شهدای قم در تبریز و به دنبال آن چهلم شهدای 29 بهمن تبریز در شهرهای دیگر ، این تراژدی كشتار به صورت زنجیروار تكرار شد تا به واقعهی خونین روز جمعه هفدهم شهریور 1357 انجامید . این رویداد كه به دنبال برقراری حكومت نظامی و اعلام آن در تهران و یازده شهر مهم كشور رخ داد ؛ موجب رویارویی شدید مردم با رژیم شد و عمق این فاجعه و كشتار وسیع مردم در تهران در محافل داخلی و خارجی بازتاب گستردهای یافت . این رویداد در عرصهی داخلی ، ضمن ایجاد تشنج و سردرگمی در نیروهای رژیم و گسترش دامنهی مبارزه در بسیاری از شهرهای دور افتاده ، مدیریت بحران سیاسی كشور را دچار تزلزل و سستی كرد ، به گونه ای كه در زمستان همان سال ، شاه برای كنترل بحران ناچار به ترك كشور شد . به دنبال واقعهی هفده شهریور كه به عنوان یكی از پدیدههای شتابزای انقلاب به شمار میرود ؛ موج گستردهای از اعتصابات سراسری ، بدنهی اقتصادی رژیم را با خطر جدی مواجه ساخت . از سوی دیگر ، این قیام نشان داد كه نیروی بالقوه انقلابی در حال آزاد شدن است و موقعیت جدید و خطرناكی برای رژیم به وجود آمد . كشتار مردم در روز هفدهم شهریور به دستور فرماندار نظامی تهران به قدری باور نكردنی بود كه جراید و اصحاب خارجی را نیز متحیر ساخت و نتوانستند از كنار این قضیه بی تفاوت بگذرند . بیرحمی و سبعیت رژیم در این رویداد به اندازه ای بود كه هنوز شاهدان این واقعه حادثهی آن روز را خوب به یاد دارند . تعداد زیاد كشتهشدگان و زخمیها در میدان ژاله ( شهدای فعلی ) و جاری شدن خون از جویهای اطراف خیابان ، ایثار و فداكاری مردم در كمك به مجروحین و خارج كردن شهدا از میدان درگیری ، صفهای طولانی اهدای خون در بیمارستانهای تهران و صدای گلوله و بوی باروت از مواردی هستند كه امروز رنگ مایهای از تاریخ انقلاب و كشور ما به شمار میآیند . این كتاب شرح جریان قیام خونین هفدهم شهریور 1357 را با اتكا به تاریخ شفاهی و مصاحبه با بازماندگان آن به عهده دارد.
کد کتاب: 552
لینک یکتا: http://www.irdc.ir/fa/book/552/default.aspx