معرفی کتاب:
دههی 1320 یعنی بعد از خروج رضا شاه از کشور، سالهای فعالیت و آزادی احزاب و گروههای سایسی و مذهبی بود. جامعهی مذهبی پس از تحمل فشارها و رواج فرهنگ ضد دینی در دوره پهلوی اول، اکنون آماده بود تا نقش خود را به عنوان یک حرکت اصیل اسلامی با سازمان و هدف مشخص دنبال کند که نخستین نمود آن را میتوان در جمعیت فداییان اسلام و همکاری نیروهای مذهبی با دکتر مصدق در ملی کردن صنعت نفت مشاهده کرد.
حوادث بعد از کودتای 28 مرداد و تحکیم پایههای رژیم پهلوی، تمامی گروههای مبارز سیاسی را از میدان بیرون کرد؛ اما از همین دوره در بطن جامعه، نیروهای مذهبی به شکل دهی و سازمان دادن جوانان برای مقابله با رواج ارزشهای غربی و ظلم و ستم رژیم پهلوی مشغول بودند. این افراد، بیشتر از روحانیون حوزوی بودند که پس از کودتای 28 مرداد و شکست نهضت ملی مردم ایران به لزوم تأسیس تشکیلات مذهبی پی بردند و بیشتر آنها با بهرهگیری از تحصیلات جدید دانشگاهی ، سعی در ارائهی تعالیم اسلام به سبکی نوین و اشاعهی آن در بین دانشگاهیان و طلاب حوزوی علمیه داشتند. این فعالیتها بود که پشتوانهی حوادث پانزده خرداد و همچنین پدید آمدن گروههای مبارز اسلامی در دههی بعدی شد و سرانجام به انقلاب بزرگ اسلامی ایران در بهمن 1357 منتهی گردید.
از جملهی این افراد که نقش بارزی در تربیت جوانان و آگاه نمودن نسل جدید با تعالیم انسانساز اسلام داشت و آن را به صورت یک مکتب مبارزه معرفی کرد، آیتالله دکتر بهشتی بود.
شهید سید محمد حسینی بهشتی در دوم آبان 1307 در اصفهان در یک خانوادهی روحانی به دنیا آمد. او از چهار سالگی تحصیلاتش را در مکتبخانه آغاز کرد. در سال 1321 هـ.ش تحصیلات دبیرستانی را رها کرد و در مدرسهی صدر اصفهان مشغول تحصیل علوم دینی شد. وی در سال 1325 هـ.ش موفق به اخذ لیسانس از این دانشکده شد. شهید بهشتی در نهضت ملی شدن صنعت نفت، نقش فعالی ایفا کرد. او از سال 1333 تا 1342 هـ.ش با تأسیس دبیرستان «دین و دانش» در قم، سعی در نزدیک ساختن حوزه و دانشگاه نمود و طی همین سالها در تأسیس و فعالیت هیأتهای مؤتلفهی اسلامی، نقش مهمی ایفا کرد. پس از ترور حسنعلی منصور، نخست وزیر وقت ایران، توسط این گروه و با استفاده از موقعیتی که آیات عظامقم برای تبلیغ و هدایت مردم در مسجد جامع هامبورگ برای وی ایجاد کردند، عازم آلمان شد. او رد سال 1349 به ایران بازگشت، اما رژیم پهلوی مناع از مسافرت مجدد وی به آلمان شد. دکتر بهشتی در سال 1354 هـ.ش به دلیل اشاعهی مفاهیم سیاسی قرآن، طی جلساتی که از چهار سال پیش از آن شروع کرده بود، بازداشت گردید؛ اما پس از مدتی آزاد شد و در تشکیل جامعهی روحانیت مبارز نقش فعالی ایفا کرد. او نقش مؤثری در هدایت انقلاب اسلامی ایران در داخل کشور داشت و پس از عاشورای 1357 هـ ش دستگیر شد. با عزیمت امام خمینی به فرانسه، وی نیز عازم پاریس شد و به امر امام، هستهی اولیهی شورای انقلاب را با همکاری بزرگان دیگری چون آیتالله مطهری و آیتالله موسوی اردبیلی و حجج اسلام رفسنجانی و شهید باهنر تشکیل داد. او در سالهیا پس از پیروزی انقلاب به ترتیب سمتهای ریاست شورای انقلاب، نیابت رییس مجلس خبرگان و ریاست دیوان عالی کشور را بر عهده داشت. سرانجام در هفتم تیر 1360 در جریان انفجار بمبی که منافقین در ساختمان مرکزی حزب جمهوری اسلامی کار گذاشته بودند به همراه 72 تن از یارانش ، که غالبا نمایندهی مجلس بودند، به شهادت رسید.
شهید بهشتی در سخنرانیهای خود و نیز مصاحبههای خبری زیادی که با وی میکردند به وضوح نظرات خود را دربارهی مسائل گوناگون عقیدتی، سیاسی ، اقتصادی و اجتماعی بیان میداشتند؛ لذا این مجموعه، تمامی سخنرانیها و مصاحبههای این شهید بزرگوار را در بعد از انقلاب در خود جمع کرده و تا حد امکان به سخنرانیهای پیش از انقلاب ایشان نیز پرداخته است. مجموعهی پیش رو در دو بخش تنظیم شده است؛ بخش اول شامل زندگینامه و فعالیتهای سیاسی و بررسی اندیشهها و عملکرد شهید بهشتی از خلال سخنرانیها و مصاحبههای خود ایشان میباشد. شایان ذکر است که در قسمت زندگینامه، اصل مطالب بر گفته از زندگینامهی دکتر بهشتی به زبان خودشان میباشد که در «مجلهی شاهد» به چاپ رسیده است؛ البته برای تکمیل مباحث این بخش، از اسناد و منابع دیگر و همچنین خاطرات افرادی که با ایشان همکاری داشتهاند، استفاده شده است. در بخش دوم، مجموعهی سخنرانیها و مصاحبههای دکتر بهشتی جمعآوری و بر اساس ترتیب زمانی مرتب شده است. این مجموعه که حدود سیصد مورد را شامل میشود، به خوبی بیانگر عملکرد و اندیشههای آیتالله بهشتی میباشد.
این اثر که جلد اول از مجموعه سخنرانیها و مصاحبههای شهید بهشتی است در دو بخش گرد آمده است. در بخش اول به شرح حوادثی چون زندگی و تحصیلات، فعالیت های مذهبی-سیاسی، عزیمت به آلمان، فعالیت های شهید بهشتی از سال 1349 تا شهادت و بررسی اندیشه ها و افکار دکتر بهشتی پرداخته شده و در بخش دوم سخنرانی ها و مصاحبه های شهید دکتر بهشتی درج شده است.