معرفی کتاب:

بررسی نقش نیروهای تأثیرگذار در پیروزی انقلاب اسلامی می‌تواند یکی از راه‌های شناخت این تحول بزرگ سده‌ی بیستم میلادی باشد . در بحث شخصیت‌ها و میزان تأثیرگذاری آنها بر روند پیروزی انقلاب ، عواملی همچون گرایشات فکری ، سابقه‌ی مبارزاتی و برنامه‌ریزی برای پیشبرد و حفظ پیروزی ، بسیار با ارزش است . در واقع ، بدین طریق است که ماهیت انقلاب و نقش افراد و گروه‌ها به خوبی روشن می‌شود . انقلاب اسلامی محصول فرایندی است که با داشتن زمینه‌ها و پتانسیل موجود در توده‌ی مردم مسلمان ، از سال 1342 به رهبری حضرت امام خمینی (ره) آغاز گشت و با تبعید ایشان ، هدایت و پیشبرد این فکر بر عهده‌ی تعداد دیگری از رهبران مذهبی و سیاسی قرار گرفت . از همان زمان تعدادی از رهبران مذهبی با توجه به زیر ساخت‌های مبارزاتی و درس‌هایی که از قیام پانزده خرداد گرفته بودند ، به ساخت کادرهایی برای مبارزات آینده بر اساس معیارهای اسلامی پرداختند . از جمله افرادی که نقش بارزی در تربیت جونان و آگاه ساختن نسل جدید با تعالیم انسان‌ساز اسلام داشت و آن را به صورت یک مکتب مبارزه معرفی کرد ، آیت‌الله دکتر محمد حسینی بهشتی از علمای برجسته‌ی حوزه بود . شهید محمد حسینی بهشتی در دوم آبان 1307 در خانواده‌ای روحانی در اصفهان متولد شد . از چهارسالگی تحصیلاتش را در مکتب‌خانه آغاز کرد ، سپس به دبستان رفت و در سال 1321 ش تحصیلات متوسطه را رها کرد و برای فراگیری علوم دینی و حوزوی رهسپار حوزه شد . تحصیلات حوزوی خود را در قم و تحصیلات دانشگاهی را در تهران ادامه داد و در 1330 ش موفق به اخذ لیسانس از دانشکده‌ی معقول و منقول دانشگاه تهران شد . شهید بهشتی در نهضت ملی نفت و حوادث سال‌های 1330 تا 1332 نقش فعالی ایفا کرد . وی پس از شکست نهضت ملی به این نتیجه رسید که از یکی از دلایل مهم این شکست فقدان کادر تربیت شده باری مبارزه بود ؛ لذا از این تاریخ به بعد تمام فعالیت خود را بر مسائل فرهنگی و تربیت نیروهای جوان متمرکز ساخت . تأسیس دبیرستان دین و دانش ، ایجاد ارتباط بین دانش‌آموزان و طلاب ، تأسیس مدرسه‌ی حقانی و غیره از سوی ایشان را می‌توان در همین راستا ارزیابی نمود . ایشان پس از مشخص شدن نقشی که در جریان قیام پانزده خرداد داشت ، توسط ساواک به تهران انتقال یافت و در آنجا به همکاری با هیأت‌های مؤتلفه‌ی اسلامی پرداخت و پس از ترور حسنعلی منصور ، نخست‌وزیر وقت ایران ، توسط این گروه و با استفاده از موقعیت دعوتی که آیات عظام قم از ایشان برای هدایت مسجد جامع هامبورگ به عمل آوردند ، عازم آلمان شد . دکتر بهشتی اقدامات فرهنگی و تربیتی خود را در آلمان با تأسیس انجمن‌های اسلامی دانشجویان ، اصلاح برنامه‌های مسجد جامع هامبورگ و برگزاری جلسات سخنرانی و پرسش و پاسخ ادامه داد . در سال 1349 ش به ایران بازگشت و فعالیت‌های خود را در مدرسه‌ی حقانی ، شرکت در تهیه و تدوین کتب درسی ( تعلیمات دینی ) آموزش و پرورش ، برگزاری جلسات هفتگی تفسیر قرآن و همکاری با روحانیون انقلابی ادامه داد که در سال 1354 ش به دستگیری ایشان انجامید ، اما پس از مدتی آزاد شد . دکتر بهشتی نقش مؤثری در تشکیل جامعه‌ی روحانیت مبارز داشت و با اوج‌گیری تظاهرات مردمی علیه رژیم پهلوی ، هدایت انقلاب و انقلابیون را در کشور بر عهده گرفت . منزل او در این زمان مرکز تبادل مسائل مهم سیاسی بود . ایشان بار دیگر پیش از برگزاری مراسم بزرگ عاشورای سال 1357 دستگیر و مدتی بعد آزاد شد . با عزیمت امام خمینی به فرانسه ایشان نیز عازم پاریس شد و به امر امام هسته‌ی اولیه‌ی شورای انقلاب را با همکاری بزرگان دیگری همچون آیت‌الله مطهری ، موسوی اردبیلی ، هاشمی رفسنجانی و دکتر باهنر تشکیل داد . با پیروزی انقلاب اسلامی ، دکتر بهشتی سمت‌های زیادی را برای اداره و پیشبرد انقلاب بر عهده گرفت که مهم‌ترین آن ریاست شورای انقلاب ، نیابت رئیس مجلس خبرگان و ریاست دیوان عالی کشور بود . وی مؤسس حزب جمهوری اسلامی و اولین دبیرکل این حزب بود . دکتر بهشتی در دوران بعد از انقلاب همواره آماج تبلیغات منافقین و بنی‌صدر قرار داشت و سرانجام در اوج مظلومیت در شامگاه هفتم تیر 1360 در جریان انفجار بمبی که منافقین در ساختمان مرکزی حزب جمهوری اسلامی کار گذاشته بودند به همراه 72 تن از یارانش ، که اغلب نماینده‌ی مجلس بودند ، به شهادت رسید . این اثر با توجه به اسناد ساواک ، که بیانگر نحوه‌ی فعالیت‌های سازنده‌ی دکتر بهشتی است ، در دو قسمت نگاشته یافته است . در قسمت نخست ، که خود به هفت فصل تقسیم شده ، از تولد تا زمان شهادت ایشان به روایت اسناد ، خاطرات همرزمان و بعضا سخنرانی‌های خود ایشان مطالبی به صورت پیوسته و منظم آمده است . در قسمت دوم ، اسناد مبارزاتی شهید بهشتی در ایران و آلمان گردآوری و مرتب شده‌اند . تکیه‌ی این اثر بیشتر به اسناد بوده و در نظر است زندگی و مبارزات این شخصیت ارزنده‌ی انقلاب از خلال اسناد ساواک بیان شود .