3 اسفند 1299


کودتاي سوم اسفند توسط رضاخان

 
انگليسي‏ها پس از جنگ جهاني اول به اين نتيجه رسيدند که جهت دستيابي بيشتر به منابع ايران، به ناچار بايد کودتايي در ايران انجام دهند تا حکومت سرسپرده‏اي را بر سر کار آورند. در اين راستا آنان دو مهره وابسته سياسي و نظامي نياز داشتند که از اين ميان سيدضياءالدين طباطبايي را به عنوان چهره سياسي، و رضاخان پهلوي را به عنوان چهره نظامي برگزيدند. قبل از کودتا، رضاخان توافق کرد که پس از فتح تهران توسط نيروهاي قزاق، مقام نخست‏وزيري به سيدضياءالدين سپرده شود. سرانجام در اوايل اسفند 1299ش، قواي قزاق به فرماندهي رضا خان از قزوين به سوي تهران حرکت کردند و بدون هيچگونه مشکل جدي، در سوم اسفند، تهران را تصرف نمودند. احمدشاه قاجار از روي ترس و ناچاري، بدون هيچ واکنش جدي، رضاخان را به عنوان فرمانده کل قوا و همدست وي، سيدضياءالدين طباطبايي را به سمت نخست وزيري منصوب کرد. در اين ميان رضاخان به دليل فرمانبرداري از دولت انگليس و نيز سرکوب جنبش‏هاي آزادي‏خواهانه مردم ايران، به عنوان عاملي جهت تمرکز قدرت در کشور و حفظ منافع نامشروع انگليس، مورد حمايت شديد اين کشور بود. چهار سال بعد، رضاخان به پادشاهي ايران رسيد و تا سال 1320 ش، مستبدانه از منافع انگليس در ايران حمايت و حراست کرد. اما در جريان جنگ جهاني دوم، به دليل گرايش رضاخان به آلمان، انگليس وي را از پادشاهي خلع و تبعيد کرد. رضا خان میرپنج فرزند عباسقلی خان سواد کوهی معروف به "داداش بیک" در بیست و دو سالگی به سلک نیروهای قزاق در آمد ودر این مسیر پیشرفت کرد. او در بیست سال آینده دوره های مختلف نظامی را تا فرماندهی هنگ قزاقخانه (آتریاد) همدان طی کرد. در سوم اسفند سال 1299 هجری شمسی واحدهای قزاق مقیم قزوین به فرماندهی رضاخان میر پنج وارد تهران شدند. کودتای سوم اسفند 1299 با توجه به تاثیرات فراوان آن بر حیات سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی ایران واقعه ای مهم و در خور توجه است. انگلیسی ها برای اجرای نقشه ای که کشیده بودند به دو چهره سیاسی و نظامی احتیاج داشتند و سرانجام در این میان سید ضیاء الدین طباطبایی مدیر روزنامه رعد و رضاخان میرپنج را برای این کار برگزیدند. رضاخان سوادکوهی که چند سال قبل توسط اردشیر جی به عوامل انگلستان ملحق شده بود به عنوان عامل نظامی کودتا به ژنرال "آیرون ساید" معرفی شد. در این میان با کمک بانک شاهنشاهی و همکاری نظامی کلنل اسمایس، کاظم خان سیاح مسعود خان کیهان، قوای نظامی و قزاق سازماندهی شده و شرایط برای انجام کودتا و اشغال تهران فراهم شد. رضا خان در بهمن ماه همان سال در ملاقاتی با آیرون ساید توافق کرده بود که پس از فتح تهران توسط نیروهای قزاق مقام نخست وزیری به سید ضیاء الدین طباطبایی سپرده شود. برای اینکه رضا خان اطمینان حاصل کند که در تصرف تهران مشکلاتی وجود نخواهد داشت ژنرال انگلیسی به او اعلام کرد که احمد شاه در جریان این اقدام قرار دارد و نورمن سفیر انگلستان در تهران مشکلات احتمالی را مرتفع خواهد کرد. سرانجام در شب سوم اسفند 1299 کودتاچیان وارد تهران شده و نقاط حساس شهر را به اشغال خود درآوردند. با فتح تهران حکومت به دست کودتاچیان افتاد. فردای همان روز سید ضیاء‏الدین طیاطبایی به عنوان نخست وزیر رسما زمام امور را در دست گرفت. پست حساس وزارت جنگ با اندکی کشمکش در اختیار رضاخان سردار سپه قرارگرفت. پس از آن احمدشاه قاجار حکم ریاست الوزرایی سید ضیاءالدین طباطبایی یزدی و سرداری سپه ژنرال رضاخان را صادر کرد. سید ضیاء الدین پس از دست گرفتن قدرت بسیاری از شخصیت های سیاسی را دستگیر و به زندان افکند. از جمله این شخصیت ها آیت الله مدرس بود. سید ضیاء الدین چند روز پس از کودتا به حضور احمد شاه رفت و شاه که نسبت به جان خود به شدت بیم داشت وی را به عنوان نخست وزیر کابینه جدید معرفی نمود. کابینه سید ضیاء عملا وظیفه یک محلل برای ورود کابینه رضا خان را ایفا نمود. پس از چندی مقام وزارت جنگ نیز به رضاخان واگذار شد. به این ترتیب با حمایت انگلیسی ها، وی یک به یک پله های ترقی را پیمود و به تدریج به محکم کردن مواضع خود مشغول شد. اما در این مسیر رضا خان با حضور مبارزانی چون سید حسن مدرس نمی توانست به جولان گسترده بپردازد. در دوره چهارم مجلس، رضاخان که در مقام وزارت جنگ بود، کوشید امور دفاعى و اقتصادى را هم در اختیار گیرد. مدرس در دوازدهم مهر 1301، در جلسه 148 دوره چهارم مجلس، نطقى علیه رضاخان ایراد کرد و بر برکناری او تاکید نمود. طرح موهوم جمهورى خواهى نیرنگ دیگر رضاخان بود که مدرس آن را ضد استقلال و هویت ایران و رهاورد تصمیم انگلستان براى تمرکز قدرت در شخص رضاخان خواند و در جهت نابودى‏اش گام برداشت. سرانجام گروهى از نمایندگان وابسته، به نیرنگ روى آوردند، مدرس را به بهانه آشتى با رضاخان در منزل قوام السلطنه نگاه داشتند و در غیاب وى سردار سپه با 92 راى مثبت مجلسیان قدرت را به دست گرفت.

 
کد رخداد : 105



  این روزها در تقویم انقلاب

تایم لاین / مروری بر مهمترین مواضع فعالان سیاسی در فتنه 88

از برگزاری انتخابات تا نماز جمعه تاریخی

محمود طالبی


انتخابات دوره ی دهم ریاست جمهوری را باید مهم ترین انتخابات برگزارشده در تاریخ حیات جمهوری اسلامی پس از همه پرسی انجام شده در ابتدای انقلاب قلمداد كرد. این دوره پیش از برگزاری انتخابات، در هنگام برگزاری و به ویژه پس از اعلام نتایج و پیامدهای انتخابات از ویژگی های منحصر به فردی برخوردار بود.

26 فروردین 1393

مروری بر زندگینامه ریچارد نلسون فرای

فراز و فرود ریچارد فرای


ریچارد فرای، اهل آلاباما در طول عمر خود دو كرسی ایران‌شناسی در آمریكا برپا كرد و چندین كتاب مهم و صدها مقاله مهم درباره ایران باستان و ایران بزرگ و شهر و تاریخ بخارا نوشت. وی در طول حیاتش در عرصه بین‌المللی همواره از نام خلیج فارس در برابر نام‌های جعلی دفاع كرد.

26 فروردین 1393

تایم لاین / مروری بر مهمترین مواضع فعالان سیاسی در فتنه 88

از شروع ثبت نام كاندیداها تا حماسه 22 خرداد 88

محمود طالبی


انتخابات دوره ی دهم ریاست جمهوری را باید مهم ترین انتخابات برگزارشده در تاریخ حیات جمهوری اسلامی پس از همه پرسی انجام شده در ابتدای انقلاب قلمداد كرد. این دوره پیش از برگزاری انتخابات، در هنگام برگزاری و به ویژه پس از اعلام نتایج و پیامدهای انتخابات از ویژگی های منحصر به فردی برخوردار بود

25 اسفند 1392

سالشمار زندگی سید جمال الدین اسدآبادی


هر كس كه در زندگانی و فعالیتهای وسیع و گسترده سید جمال اندك تأملی كند به نقش وی در بیداری مشرق زمین اذعان خواهد كرد و از خود خواهد پرسید: اگر تلاشهای آگاهی بخش سید جمال نبود امروز ملل شرق و دنیای اسلام در چه وضعیتی به سر می بردند؟ آیا همین گونه بود كه الان هست؟ یا تا مدتهای بیشتری مردم مصر ایران هند و ... تحت سلطه بیگانگان بودند؟ آنچه مسلم است تمام نهضتهای اصلاحی صد ساله اخیر در شرق و دنیای اسلام از مكتب سید جمال الهام گرفته و به گونه ای مرهون تلاشهای وی می باشد .

19 اسفند 1392

سیر تحول رویارویی ایران با غرب (3)

روابط خارجی ایران در دوره پهلوی اول و دوم


جمهوری اسلامی ایران كشوری است بین‌المللی. خاورمیانه نیز به عنوان نظم منطقه‌ای و محیط پیرامونی ایران در كانون روابط بین‌الملل قرار دارد. اهمیت و اولویت ایران و خاورمیانه در سیاست خارجی قدرت‌های بزرگ و دستور كار بین‌المللی حاكی از این موقعیت راهبردی است. از این‌رو، فهم و هدایت سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران مستلزم شناخت تحول تاریخی روابط و مناسبات بین‌المللی است.

5 بهمن 1392

ایران و بحرین در گذر تاریخ


ایران تا سال ۱۹۷۰ رسما مدعی بود كه بحرین همواره و بی‌وقفه بخشی از سرزمین پارس در قرن‌های گذشته بوده است، به جز در فاصله سال‌های ۱۵۰۷ تا ۱۶۲۲ كه پرتغالی‌ها آنجا را اشغال كرده بودند، و از سال ۱۶۲۲ حكومت پارس كنترل و حاكمیت خود بر این منطقه را دوباره بازیافت.

28 دی 1392

سیر تحول رویارویی ایران با غرب (2)

روابط خارجی ایران در دوره قاجاریه


جمهوری اسلامی ایران كشوری است بین‌المللی. خاورمیانه نیز به عنوان نظم منطقه‌ای و محیط پیرامونی ایران در كانون روابط بین‌الملل قرار دارد. اهمیت و اولویت ایران و خاورمیانه در سیاست خارجی قدرت‌های بزرگ و دستور كار بین‌المللی حاكی از این موقعیت راهبردی است. از این‌رو، فهم و هدایت سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران مستلزم شناخت تحول تاریخی روابط و مناسبات بین‌المللی است.

28 دی 1392

سیر تحول رویارویی ایران با غرب (1)

روابط خارجی ایران از صفویه تا قاجاریه


جمهوری اسلامی ایران كشوری است بین‌المللی. خاورمیانه نیز به عنوان نظم منطقه‌ای و محیط پیرامونی ایران در كانون روابط بین‌الملل قرار دارد. اهمیت و اولویت ایران و خاورمیانه در سیاست خارجی قدرت‌های بزرگ و دستور كار بین‌المللی حاكی از این موقعیت راهبردی است. از این‌رو، فهم و هدایت سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران مستلزم شناخت تحول تاریخی روابط و مناسبات بین‌المللی است.

26 دی 1392

بحران آفرینی غرب در میكونوس


تیراندازی در «رستوران میكونوس» در مركز شهر برلین آلمان در سال 1371 با فضاسازی رسانه های غربی به بحرانی علیه كشورمان تبدیل شد كه بار دیگر جبهه گیری تمامی دنیای غرب را با اسلام و جمهوری اسلامی ایران به نمایش گذاشت. اوج این مواجهه در بیست و یكم فروردین ماه 1376رخ داد، زمانی كه حكم سیاسی و مغرضانه دادگاه برلین علیه جمهوری اسلامی ایران تحت فشار لابی صهیونیستی صادر شد و به سرعت روابط سیاسی جمهوری اسلامی ایران و 12 كشور اتحادیه اروپا را تحت تاثیر قرار داد

9 بهمن 1391


بازديد ديروز :

بازديد امروز :

  • نام و نام خانوادگی: *
  • تلفن همراه:
  • پست الکترونیکی: *
  • گرو ه های خبرنامه: *