3 اسفند 1299


کودتاي سوم اسفند توسط رضاخان

 
انگليسي‏ها پس از جنگ جهاني اول به اين نتيجه رسيدند که جهت دستيابي بيشتر به منابع ايران، به ناچار بايد کودتايي در ايران انجام دهند تا حکومت سرسپرده‏اي را بر سر کار آورند. در اين راستا آنان دو مهره وابسته سياسي و نظامي نياز داشتند که از اين ميان سيدضياءالدين طباطبايي را به عنوان چهره سياسي، و رضاخان پهلوي را به عنوان چهره نظامي برگزيدند. قبل از کودتا، رضاخان توافق کرد که پس از فتح تهران توسط نيروهاي قزاق، مقام نخست‏وزيري به سيدضياءالدين سپرده شود. سرانجام در اوايل اسفند 1299ش، قواي قزاق به فرماندهي رضا خان از قزوين به سوي تهران حرکت کردند و بدون هيچگونه مشکل جدي، در سوم اسفند، تهران را تصرف نمودند. احمدشاه قاجار از روي ترس و ناچاري، بدون هيچ واکنش جدي، رضاخان را به عنوان فرمانده کل قوا و همدست وي، سيدضياءالدين طباطبايي را به سمت نخست وزيري منصوب کرد. در اين ميان رضاخان به دليل فرمانبرداري از دولت انگليس و نيز سرکوب جنبش‏هاي آزادي‏خواهانه مردم ايران، به عنوان عاملي جهت تمرکز قدرت در کشور و حفظ منافع نامشروع انگليس، مورد حمايت شديد اين کشور بود. چهار سال بعد، رضاخان به پادشاهي ايران رسيد و تا سال 1320 ش، مستبدانه از منافع انگليس در ايران حمايت و حراست کرد. اما در جريان جنگ جهاني دوم، به دليل گرايش رضاخان به آلمان، انگليس وي را از پادشاهي خلع و تبعيد کرد. رضا خان میرپنج فرزند عباسقلی خان سواد کوهی معروف به "داداش بیک" در بیست و دو سالگی به سلک نیروهای قزاق در آمد ودر این مسیر پیشرفت کرد. او در بیست سال آینده دوره های مختلف نظامی را تا فرماندهی هنگ قزاقخانه (آتریاد) همدان طی کرد. در سوم اسفند سال 1299 هجری شمسی واحدهای قزاق مقیم قزوین به فرماندهی رضاخان میر پنج وارد تهران شدند. کودتای سوم اسفند 1299 با توجه به تاثیرات فراوان آن بر حیات سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی ایران واقعه ای مهم و در خور توجه است. انگلیسی ها برای اجرای نقشه ای که کشیده بودند به دو چهره سیاسی و نظامی احتیاج داشتند و سرانجام در این میان سید ضیاء الدین طباطبایی مدیر روزنامه رعد و رضاخان میرپنج را برای این کار برگزیدند. رضاخان سوادکوهی که چند سال قبل توسط اردشیر جی به عوامل انگلستان ملحق شده بود به عنوان عامل نظامی کودتا به ژنرال "آیرون ساید" معرفی شد. در این میان با کمک بانک شاهنشاهی و همکاری نظامی کلنل اسمایس، کاظم خان سیاح مسعود خان کیهان، قوای نظامی و قزاق سازماندهی شده و شرایط برای انجام کودتا و اشغال تهران فراهم شد. رضا خان در بهمن ماه همان سال در ملاقاتی با آیرون ساید توافق کرده بود که پس از فتح تهران توسط نیروهای قزاق مقام نخست وزیری به سید ضیاء الدین طباطبایی سپرده شود. برای اینکه رضا خان اطمینان حاصل کند که در تصرف تهران مشکلاتی وجود نخواهد داشت ژنرال انگلیسی به او اعلام کرد که احمد شاه در جریان این اقدام قرار دارد و نورمن سفیر انگلستان در تهران مشکلات احتمالی را مرتفع خواهد کرد. سرانجام در شب سوم اسفند 1299 کودتاچیان وارد تهران شده و نقاط حساس شهر را به اشغال خود درآوردند. با فتح تهران حکومت به دست کودتاچیان افتاد. فردای همان روز سید ضیاء‏الدین طیاطبایی به عنوان نخست وزیر رسما زمام امور را در دست گرفت. پست حساس وزارت جنگ با اندکی کشمکش در اختیار رضاخان سردار سپه قرارگرفت. پس از آن احمدشاه قاجار حکم ریاست الوزرایی سید ضیاءالدین طباطبایی یزدی و سرداری سپه ژنرال رضاخان را صادر کرد. سید ضیاء الدین پس از دست گرفتن قدرت بسیاری از شخصیت های سیاسی را دستگیر و به زندان افکند. از جمله این شخصیت ها آیت الله مدرس بود. سید ضیاء الدین چند روز پس از کودتا به حضور احمد شاه رفت و شاه که نسبت به جان خود به شدت بیم داشت وی را به عنوان نخست وزیر کابینه جدید معرفی نمود. کابینه سید ضیاء عملا وظیفه یک محلل برای ورود کابینه رضا خان را ایفا نمود. پس از چندی مقام وزارت جنگ نیز به رضاخان واگذار شد. به این ترتیب با حمایت انگلیسی ها، وی یک به یک پله های ترقی را پیمود و به تدریج به محکم کردن مواضع خود مشغول شد. اما در این مسیر رضا خان با حضور مبارزانی چون سید حسن مدرس نمی توانست به جولان گسترده بپردازد. در دوره چهارم مجلس، رضاخان که در مقام وزارت جنگ بود، کوشید امور دفاعى و اقتصادى را هم در اختیار گیرد. مدرس در دوازدهم مهر 1301، در جلسه 148 دوره چهارم مجلس، نطقى علیه رضاخان ایراد کرد و بر برکناری او تاکید نمود. طرح موهوم جمهورى خواهى نیرنگ دیگر رضاخان بود که مدرس آن را ضد استقلال و هویت ایران و رهاورد تصمیم انگلستان براى تمرکز قدرت در شخص رضاخان خواند و در جهت نابودى‏اش گام برداشت. سرانجام گروهى از نمایندگان وابسته، به نیرنگ روى آوردند، مدرس را به بهانه آشتى با رضاخان در منزل قوام السلطنه نگاه داشتند و در غیاب وى سردار سپه با 92 راى مثبت مجلسیان قدرت را به دست گرفت.

 
کد رخداد : 105



  این روزها در تقویم انقلاب

رای اعتماد مجلس به كابینه آیت الله مهدوی كنی

12 شهریور 1360

آیت الله مهدوی كنی مامور تشكیل كابینه موقت و برگزاری انتخابات ریاست جمهوری شد

10 شهریور 1360

تشكیلاتی به نام «كمیته مجازات» به طور مخفی تشكیل شد.

10 شهریور 1295

شهادت رئیس علی دلواری

12 شهریور 1294

برگزاری نماز عید فطر 1357 در تپه های قیطریه به امامت دكتر مفتح

13 شهریور 1357

انكار مالكیت ایران بر جزایر سه گانه تو سط بریتانیا

13 شهریور 1307


سالشمار زندگی استاد محمد تقی شریعتی


محمدتقی شریعتی (۱۲۸۶ در مزینان سبزوار – ۱۳۶۶ در مشهد) روشنفكر و فعال سیاسی–مذهبی و پدر علی شریعتی است. او از افرادی بود كه با رویكرد نوگرایانه و اصلاح‌طلبانه به دین، فعالیت خود را آغاز نمود و تأثیرات زیادی در این زمینه برجای گذاشت.
در اینجا نگاهی خواهیم داشت به سالشمار زندگی و مهمترین وقایع زندگی محمد تقی شریعتی

9 شهریور 1393

روزشمار وقایع نهضت مشروطه


مظفرالدین‌شاه طی صدور فرمانی با تشكیل مجلس موافقت كرد، اما بعضی از مشروطه‌خواهان این فرمان را نپذیرفتند؛ زیرا عبارت «ملت ایران» در آن نیامده بود.به‌رغم موافقت شاه با برپایی مجلس، عده‌ای از مشروطه‌خواهان با این اعلامیه مخالفت كردند و خواستار استفاده از عبارت «مجلس شورای ملی» به جای «مجلس شورای اسلامی» شدند

5 شهریور 1393

13 آبان؛ «روز ملی مبارزه با استكبار»

تبعید امام خمینی به تركیه در 13 آبان 1343


سیزدهم آبان سالگرد سه رویداد مهم در تاریخ ایران است؛ تبعید امام خمینی به تركیه در 13 آبان 1343، كشتار دانش‌آموزان در 13 آبان 1357 در دانشگاه تهران، و تسخیر سفارت آمریكا در 13 آبان 1358، سه رویداد متفاوت بودند، ولی هر یك در شكل دادن به حركت انقلاب اسلامی نقش خاصی ایفا كردند. هویت هر سه رخداد، مبارزه با استكبار و عوامل آن است و به همین دلیل این روز «روز ملی مبارزه با استكبار» نامیده می‌شود. به همین دلیل سعی بر این داریم تا به این سه رویداد مهم 13 آبان بپردازیم.

3 شهریور 1393

23 اردیبهشت 1358؛ سالروز لغو نهایی نظام كاپیتولاسیون در ایران

سند دست نشاندگی رژِیم پهلوی


روز چهارم آبان ۱۳۴۳امام خمینی در اعتراض به تصویب لایحه ذلت بار ‌ كاپیتولاسیون در مجلس شورای ملی طی نطق شدیداللحنی فرمودند: «عظمت ایران از بین رفت، استقلال از دست رفت، عزت ماپایكوب شد، مگر ما مستعمره هستیم. مگر ایران در اشغال امریكاست؟»

22 اردیبهشت 1393

بازخوانی وقایع انقلاب اسلامی

حكایت 10 روز طوفانی انقلاب


درحالی كه مردم به سوی كاخ نخست وزیری در حركت بودند، بختیار كه پس از فرار نظامیان با تعداد كمی محافظ تنها مانده بود ناهار خود را نیمه تمام رها كرد و از در پشتی ساختمان نخست وزیری گریخت. سپهبد رحیمی (فرماندار نظامی تهران و رئیس شهربانی) به دست مردم اسیر شد و سرلشكر ناجی (فرمانده گارد جاویدان) در حوالی میدان فوزیه (امام حسین (ع) )در جریان زد و خورد به ضرب گلوله ای كشته شد.

4 اردیبهشت 1393

تایم لاین / مروری بر مهمترین مواضع فعالان سیاسی در فتنه 88

از برگزاری انتخابات تا نماز جمعه تاریخی

محمود طالبی


انتخابات دوره ی دهم ریاست جمهوری را باید مهم ترین انتخابات برگزارشده در تاریخ حیات جمهوری اسلامی پس از همه پرسی انجام شده در ابتدای انقلاب قلمداد كرد. این دوره پیش از برگزاری انتخابات، در هنگام برگزاری و به ویژه پس از اعلام نتایج و پیامدهای انتخابات از ویژگی های منحصر به فردی برخوردار بود.

26 فروردین 1393

مروری بر زندگینامه ریچارد نلسون فرای

فراز و فرود ریچارد فرای


ریچارد فرای، اهل آلاباما در طول عمر خود دو كرسی ایران‌شناسی در آمریكا برپا كرد و چندین كتاب مهم و صدها مقاله مهم درباره ایران باستان و ایران بزرگ و شهر و تاریخ بخارا نوشت. وی در طول حیاتش در عرصه بین‌المللی همواره از نام خلیج فارس در برابر نام‌های جعلی دفاع كرد.

26 فروردین 1393

تایم لاین / مروری بر مهمترین مواضع فعالان سیاسی در فتنه 88

از شروع ثبت نام كاندیداها تا حماسه 22 خرداد 88

محمود طالبی


انتخابات دوره ی دهم ریاست جمهوری را باید مهم ترین انتخابات برگزارشده در تاریخ حیات جمهوری اسلامی پس از همه پرسی انجام شده در ابتدای انقلاب قلمداد كرد. این دوره پیش از برگزاری انتخابات، در هنگام برگزاری و به ویژه پس از اعلام نتایج و پیامدهای انتخابات از ویژگی های منحصر به فردی برخوردار بود

25 اسفند 1392

سالشمار زندگی سید جمال الدین اسدآبادی


هر كس كه در زندگانی و فعالیتهای وسیع و گسترده سید جمال اندك تأملی كند به نقش وی در بیداری مشرق زمین اذعان خواهد كرد و از خود خواهد پرسید: اگر تلاشهای آگاهی بخش سید جمال نبود امروز ملل شرق و دنیای اسلام در چه وضعیتی به سر می بردند؟ آیا همین گونه بود كه الان هست؟ یا تا مدتهای بیشتری مردم مصر ایران هند و ... تحت سلطه بیگانگان بودند؟ آنچه مسلم است تمام نهضتهای اصلاحی صد ساله اخیر در شرق و دنیای اسلام از مكتب سید جمال الهام گرفته و به گونه ای مرهون تلاشهای وی می باشد .

19 اسفند 1392


بازديد ديروز :

بازديد امروز :

  • نام و نام خانوادگی: *
  • تلفن همراه:
  • پست الکترونیکی: *
  • گرو ه های خبرنامه: *