بنیاد شهید در 22 اسفند 1358،‌ به فرمان امام تاسیس شده و دارای شخصیت حقوقی و استقلال مالی و اداری است و امور آن طبق مقررات و قوانین مربوط به نهادهای عمومی و غیر دولتی و در چارچوب اساسنامه مصوب و آیین نامه‌های مربوط، زیر نظر رئیس جمهوی و تحت نظارت عالیه رهبری اداره می‌شود. احیاء، حفظ و ترویج فرهنگ ایثار و شهادت طلبی، زنده نگهداشن یاد شهیدان و حفظ آثار آنان،‌ تجلیل و تکریم از خانواده‌های معظم شهیدان، جدیت در امور فرهنگی خانوداه‌های شاهد،‌ خوداتکائی و قانونمند کردن ارائه خدمات به آنان و بسیج امکانات نظام به منظور پراکندن عطر ملکوتی شهادت در جامعه،‌ محور فعالیت های این نهاد مقدس است. البته سابقه اولیه این نهاد به دوران آغاز قیام امام در سال 1342 باز می‌گردد. بعد از قیام پانزده خرداد 42،‌ گروهی از روحانیون انقلابی و مبارز و افراد نیکوکار به دستور امام، ماموریت یافتند تا به خانواده های شهدا رسیدگی کنند، ‌که این کار در طول سالهای مقاومت و مبارزه ادامه یافت و در سالهای 57-56 دامنه وسیع تری پیدا کرد. بعد از پیروزی انقلاب،‌ برای سامان دادن بیشتر به امور شهدا و خانواده‌های آنان،‌ با فرمان امام،‌ بنیاد شهید آغاز به کار کرد که با شروع جنگ تحمیلی و بیشتر شدن تعداد شهیدان،‌ وظیفه این بنیاد سنگین‌تر شد.