جواد منصوری محقق و پژوهشگر مسائل تاریخی با اشاره به نقش قیام 17 شهریور در پیروزی انقلاب، گفت: بعد از وقایع سال 56 و نیمه اول سال 57 فضایی برای حضور نیروهای انقلابی و مسلمان در صحنه مبارزاتی خصوصا در ماه مبارک رمضان به وجود آمد.

وی اضافه کرد: در ماه رمضان 57 مساجد و هیئت‌ها بسیار پرتحرک بودند و مباحث سیاسی پرشوری را پی‌گیری کردند و سرانجام در نماز عید فطر در شهرهای مختلف با یک فضای متفاوت از سال‌های قبل مباحث سیاسی در میان مردم مطرح شد.

این مبارز دوران قبل از انقلاب تصریح کرد: بزرگ‌ترین نماز عیدفطر تهران در چهاردهم شهریور در ارتفاعات قیطریه تهران به امامت شهید مفتح برگزار شد که بعد از افشاگری‌ها در این نماز، مردم راهپیمایی وسیعی برگزار کردند.

منصوری راهپیمایی چهاردهم شهریور را نقطه عطفی از مبارزات سیاسی مردم ایران دانست، اظهار داشت: نمایش قدرت و حضور زنان ایرانی و اعلام شعارهایی که نتیجه آن سرنگونی رژیم بود و ایجاد زمینه قیام 17 شهریور از ویژگی راهپیمایی مردم تهران در عید فطر 57 بود.

وی در ادامه افزود: رژیم شاه از آن تاریخ به بعد با تظاهرات زنجیره‌ای مواجه شد که نتیجه آن اتخاذ رفتار وحشیانه و جلوگیری از برگزاری راهپیمایی مردم با استفاده از تهدید نظامی بود.

مسئول اطلاع‌رسانی مرکز اسناد انقلاب اسلامی، خاطرنشان کرد: سردمداران رژیم شاه تصمیم گرفتند با اقدام نظامی بر علیه مردم رعب و وحشت در میان مردم نهادینه کنند به‌گونه‌ای که کسی جرات حضور در برنامه‌های ضد رژیم را نداشته باشد.

منصوری به نقشه شوم طاغوت در مورد کشتار وسیع در 17 شهریور اشاره کرد و افزود: در 17 شهریور 57 در حالی که حکومت نظامی از سوی فرماندار نظامی اعلام شده بود، جمعیت مبارز در میدان (ژاله سابق) شروع به تظاهرات کردند که در آن موقع نیروهای نظامی مردم را محاصره و مانع از پراکندگی مردم شدند و سرانجام با تیراندازی به مردم موجب شهادت و زخمی شدن تعدادی از هموطنان شد.

وی بیان کرد:‌ تصور رژیم شاه و سلطنت‌‌طلب‌ها و برخی از احزاب ملی‌گرا و چپ‌گرا آن بود که زنجیره‌ اعتراضات با برخورد نظامی رژیم شاه به پایان رسیده است و رژیم بر این جریان سرپوش گذاشته است اما حضرت امام (ره) که رهبری نهضت اسلامی در خارج از کشور را در اختیار داشت بعد از قیام 17 شهریور با صدور اعلامیه‌ای مردم را دعوت به ادامه مبارزه کرد.

سفیر سابق ایران در چین،‌ گفت: حضرت امام با صدور اعلامیه بعد از 17 شهریور خط ‌مشی ادامه مبارزه را تعیین کردند به‌گونه‌ای که موج شدید برخورد با مردم توسط نیروهای نظامی در شهرهای دیگر بروز کرد به طوری که نیروهای نظامی در موارد بعدی کارایی برای متوقف کردن مردم نداشتند.

منصوری حادثه 17 شهریور را انفجار انقلابی ملت ایران دانست و گفت: بعد از واقعه 17 شهریور مردم دیگر به هیچ عنوان به دعوت و تقاضای رژیم اعتنا نکردند و فقط به سقوط رژیم فکر می‌کردند و بعد از 17 شهریور شعار سقوط رژیم، مقیاس بزرگی را دربرگرفت.

وی به نقش و جایگاه مردم شرق تهران در پیروزی انقلاب اسلامی اشاره کرد و افزود: مردم محله‌های شرق تهران در طول دوران پیروزی انقلاب و ادامه مبارزه در نظام جمهوری اسلامی بیشترین تلاش‌ها را کردند که نمونه آن واقعه 17 شهریور و حوادث فتح پادگان نیروی هوایی ارتش بود.

منصوری در پایان گفت: در روز قیام 17 شهریور مارکسیست‌ها و مجاهدین خلق در زندان رژیم شاه با مشاهده تصاویر این واقعه از تلویزیون به زندانیان مسلمان اعلام داشتند که بعد از این راه مبارزه بر مبنای اسلامی به پایان رسیده و راه سعادت بشری مبارزه مسلحانه است؟.