موسوی خوئینی ها مرد مرموزی است، از همان سیاسیونی که در رمان ها و فیلم های سیاسی یا پلیسی، داستان حول آنها می گردد و ما عاشق کشف نقش آنها در حوادث هستیم؛ فردی که با آنکه موقعیتی منحصربهفرد و کاریزماتیک در جریان اصلاحات داشت، هرگز برای کسب قدرت به صورت علنی اقدام نکرده. و البته در تمام موقعیت های خطیر و مهم عمر جمهوری اسلامی رد پای او را میتوان دید، اما هیچ گاه فراتر از نقش نجات بخش برای دوستانش ظاهر نشده است؛ تنها لحظهای حضور می یابد و مسیر بازی را تغییر می دهد.

پدرخوانده (درباره موسوی خوئینی ها)
اما حکایت محمد موسوی خوئینیها تا حدودی با نبوی متفاوت است.خوئینیها یک روحانی است و در کار مرکزی تشکل کانونی چپ سنتی، یعنی مجمع روحانیون مبارز نقش غیرقابل انکاری دارد.از دیگر سو بهدلیل تمرکز وی بر روی تشکلهای دانشجویی داخل و خارج ایران در مبارزات قبل از انقلاب، تسلط بالایی بر نسل دوم چپهای ایرانی که دانشجویان خط امامی و دفتر تحکیمی دیروز و اصلاحطلبان تندرو امروز محسوب میشوند، دارد
عباس سلیمی نمین
او درست پس از رحلت امام(ره) اعلام کرد: «ما نسبت به برخی اندیشههای امام(ره) انتقاداتی داشتیم اما در حیات ایشان بهدلیل ریش سفیدی ایشان جرأت طرح آنها را نداشتیم.» این مواضع باعث شد تا پس از رحلت امام(ره) آرام آرام مخالفت وی با جریان انقلاب تقویت شود و از نظر فکری با سایرین فاصله بگیرد
مهدی تقوی
کمتر چهره سیاسی را میتوان سراغ گرفت که بهاندازه وی تغییر و تجدیدنظر در اندیشه و رفتار سیاسیاش داشته باشد. فردی که از زمان تسخیر لانه جاسوسی در اول دهه شصت پرچم رهبری گروه موسوم به خط امامی ها را در دست داشت، در دهه هفتاد اولین چرخش ها را در افکار این جریان صورت میدهد.روزنامه سلام تحت مدیریت او محمل اصلی این بازنگری در سیاست ها و دیدگاه های انقلابی جریان چپ است
مروری بر حوادث 30 خرداد 1360 و 30 خرداد 1388
مهدی سعیدی
... نکتهی قابل تأمل، انتخاب روز 30 خرداد به عنوان روز تجمع غیرقانونی بود. این اقدام در حالی صورت میگرفت که این روز در حافظهی تاریخی ملت ایران با نام گروهک منافقین و اقدامات خائنانهی آنها گره خورده است. منافقین در سال 1360 در همین روز اقدام مسلحانهی خود را علیه انقلاب اسلامی آغاز کردند.
به صحنه آوردن مدیر مسئول روزنامه سلام ـ آقای موسوی خوئینی ها ـ با هدف ایجاد هزینه ای غیرقابل پرداخت و در نتیجه عدم تصویب اصلاحیه قانون مطبوعات صورت پذیرفت، اما با شکایت وزارت اطلاعات و تعدادی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی، پرونده اتهامی وی به دادگاه ویژه روحانیت ارجاع داده شد و با احتساب حکم تعلیقی سال ۱۳۷۲، روزنامه سلام تا تعیین تکلیف نهایی تعطیل شد
عباس عبدی
آقای موسوی خوئینی ها دوستان و همکارانش را برای راه اندازی روزنامه دعوت کرد،از جمله آنان من بودم که پیشنهاد دادند دبیر سرویس اقتصادی و عضو شورای سردبیری باشم.بعدها با رفتن آقای ابراهیم اصغرزاده،عملا من تنها عضو شورای سردبیری شدم،دبیر سرویس اقتصادی هم بودم تا اینکه آقای مزروعی آمد. در ابتدا اصغرزاده هم دبیر سرویس سیاسی بود،هم عضو شورای سردبیری.مسئولیت سرویس اجتماعی را مدت اندکی هم داشتم و پس از آن آقای ارغنده پور آمد،دبیر سرویس فرهنگی محمد مهدی حیدریان بود،سرویس ورزشی صحابه بود،علمی دکتر حسینی،خارجی وفا تابش،گزارش اکبر اعلمی،حقوقی موسوی لاری،معارف هم رضوی یزدی
گزارشی از چگونگی انحراف فکری، عقیدتی و فرهنگی جریان فتنه
حلقه سلام» از خرداد ماه 70 با محوریت حجتالاسلام موسوی خوئینیها (که حدود 8 سال دادستان کل کشور بود)، سردبیری عباس عبدی و همکاری مصطفی تاجزاده، علیرضا علویتبار، هادی خانیکی، اکبر اعلمی، جعفر گلابی، مهرنوش جعفری، احمد بورقانی، رجبعلی مزروعی و... شروع به کار کرده است. در این حلقه مهمترین موضوعی که طرح میشود موضوع زمینی کردن حکومت و نیز قطع ارتباط آن با شریعت بوده است
هم در انتخابات ریاست جمهوری 2 خرداد 76 و هم در 22 خرداد 88 اصلاحطلبان از یک قاعده کلان پیروی کردند که الگوی استراتژیک آن توسط «شورای روابط خارجی آمریکا» ترسیم شده بود. یکی از مهمترین شباهتهای این 2 انتخابات ایفای نقش عالیجناب خاکستری اصلاحات میباشد و برای همین، نگاه پژوهشگران سیاسی به عملکرد «محمد موسوی خوئینیها» دوخته شده است. یکی از مهمترین تفاوتها نیز «ضرورت عدم اجماع اصلاحطلبان در انتخابات 22 خرداد» بود و به همین دلیل مهدی کروبی را عمدا قربانی پروژه خود کردند.
پرونده انفجار نخست وزیری توسط گروهی به مسئولیت بهزاد نبوی خارج از روال قانونی و قضایی تحت بررسی قرار گرفت؛ با حساسیت قوه قضائیه و انحلالاین کمیته، در اولین مراحل تحقیق گروه، نبوی مورد سوءظن بازپرس ویژه قرار میگیرد و به دستور وی، این گروه منحل و بعضی از اعضای آن بازداشت میگردند. اما بهزاد نبوی با برخورداری از اهرمهای فشار گوناگون توانست مانع از رسیدگی کامل به پرونده گردد. یکی از پشتیبانان او در این عرصه، موسوی خوئینیها بود. او مانع از بازجویی از حجاریان و نبوی میگردد و حتی آنگونه که برخی از حاضران نقل میکنند، خوئینیها با جعبه شیرینی به دیدن متهمین میرود و آنها را دعوت به استقامت کرده و از رهایی نزدیک آنها خبر میدهد.
به رغم آگاهی از ارتباط بنی صدر با مأموران سیا براساس اسناد مکشوفه، صلاحیت بنی صدر توسط موسوی خوئینی ها مورد تأیید قرار گرفت
پس از مدتی همه ما به این نتیجه رسیدیم که باید از زاویه «توسعه همه جانبه» به مسائل ایران نگریسته و توسعه، تنها به توسعه اقتصادی خلاصه و محدود نشود و توسعه فرهنگی، توسعه سیاسی و توسعه اجتماعی نیز در نظر گرفته شود. در این راستا نوعی تقسیم کار صورت گرفته و هر معاونت به آسیب شناسی وضعیت موجود از زاویه یکی از این ابعاد توسعه پرداخته بود. معاونت اندیشه اسلامی نیز همین کار را در حوزه آسیب شناسی آن انجام داده که دکتر کدیور در شهر قم مسوولیت آن را برعهده داشتند
مصطفی نمازیان
خوئینی ها روز 21 دی ماه 1358 پیش از خطبه های نماز جمعه تهران در سخنانی از توطئه ای!!( حالا آقایان نظام را متهم می کنند که توهم توطئه دارد) خبر داد:« بعد از انقلاب ما شاهد توطئه ی پی در پی بوده ایم. یکی از همین توطئه ها نامزدی بیش از 100نفر برای ریاست جمهوری است. در کجای دنیا سراغ دارید چنین چیزی را ویقینا این تعداد فراوان نامزدهای ریاست جمهوری، برای ملت ایران به مفهوم دموکراسی و آزادی(مواضع فعلی آقایان در مورد دموکراسی و آزادی سیاسی را بخوانید حتما) تفسیر نمی شود
برگهای منتشر نشدهای از زندگی سیدمحمد موسویخوئینیها
اما تفاسیر او حاشیهساز شد و اتهاماتی مبنی بر التقاطی- مارکسیستی بودن نحوه تبیین آیات را به ارمغان آورد که برخی این ادعاها را از زبان «محمدتقی مصباحیزدی و ابوالقاسم خزعلی» نقل کردهاند. اما تنها حوزویان سنتی نبودند که بر او خرده میگرفتند، بلکه روزی «محمدحسین بهشتی» از روحانیون ارشد هوادار آیتالله خمینی نیز او را دعوت کرد و از او پرسید که در تفاسیر خود چه میگویی که اینقدر علیه آن سخن میگویند؟ بهشتی سعی کرد که محترمانه از او بخواهد تا حاشیهساز انقلابیون روحانی نشود
موسوسی خوئینی ها با علم به احتمال مخالفت امام و بدون هماهنگی با ایشان این اقدام جامه عمل پوشید که بحمدلله با مدیریت فوق العاده امام این اقدام،مساله امنیتی مخاطره آمیزی برای کشور به وجود نیاورد
فرارسیدن سی امین سالگرد اشغال سفارت امریکا در تهران توسط دانشجویان مسلمان پیرو خط امام فرصت مناسبی را به دست می دهد تا با نگاهی تاریخی به کند و کاو پیرامون این حادثه بپردازیم.
موسوی خوئینی ها که پیش از انقلاب در مجالسی که بعد ها به تفسیر مارکسیستی قرآن شهرت یافته بود از مارکسیست نه به عنوان ایدئولوژی بلکه به عنوان یک روش سود می جست. پس از پیروزی انقلاب وی از چهره های شاخصی بود که در دولت موقت اقدام به تسخیر لانه جاسوسی کردند و بعدها به «دانشجویان پیرو خط امام» شهرت یافتند.
خوئینی ها می افزاید: «ایشان به روش علمی و تطبیقی برتری نظریه ولایت فقیه را اثبات نکرده است… می خواهم بگویم امام در قدم اول به تطبیق نظریه ولایت فقیه با سایر نظریه های سیاسی نپرداخته است، چه رسد به اینکه به لوازم، مقتضیات، پیامدها و ضرورت های ولایت فقیه بیندیشد.»
امام (ره) به مجمع فرموده بودند که انتقاد به داخلیها نباید توجهات را از استکبار جهانی و جهانخواران منحرف گرداند و حال آنکه این مجمع به جایی رسید که در روز قدس به جای «مرگ بر اسراییل» به «نه غزه، نه لبنان» رسید! عناصر مجمع روحانیون مبارز که در نامه امام(ره) مأمور به حفظ خشم مردم نسبت به امریکای جهانخوار بودند به همپالکی با عناصر ایرانی امریکا و سپس به خود امریکا رسیدند

موسوی خوئینی چند سال پیش به هنگامی که مانند برخی از اعضای استحاله شده جریان چپ خیال می کرد شعارهای انقلاب و خط امام کمرنگ شده، تاکید کرد که در زمان حضرت امام نیز با ولایت مطلقه فقیه مخالف بوده اما آن زمان فرصت ابراز عقیده خود را پیدا نکرده است!
عضو مستعفی سازمان مجاهدین انقلاب تشریح کرد
سران مجمع هم بویژه آقایان موسوی خوئینیها و خاتمی از جایگاه خاصی بین اعضا سازمان برخوردار بوده و نقش تعیینکننده در رویکردهای سازمان و به ویژه جهتگیریهای آن و تنظیم فهرستها در انتخابات داشتند
در آستانه پیروزی انقلاب، آقایی در مسجد «جوستان» منبر میرفت و علیه آقای مطهری بد و بیراه میگفت. ما در آستانه تحول بودیم، ولی ایشان بالای منبر پرت و پلا میگفت.
هر چند قانون مطبوعات 16 تیر به تصویب نمایندگان مجلس رسید اما روزنامه سلام در 15 تیر یعنی یک روز مانده به مطرح شدن اصلاحیه در صحن علنی مجلس، اقدام به انتشار سند محرمانه منتسب به وزارت اطلاعات کرد و با تیتر درشت نوشت: «سعید اسلامی پیشنهاد اصلاح قانون مطبوعات را داده است
سید روح الله انوری
آقای موسوی خوئینی ها رئیس کمیته نظارت بر تبلیغات ریاست جمهوری وقت آن را توطئه ای علیه انقلاب خواند. وی که نماینده امام)ره( در نظارت بر تحقیقات انتخابات هم بود پیش از خطبه های نمازجمعه تهران خطاب به مردم گفت: من افرادی را که صددرصد واجد صلاحیت نیستند حذف می کنم. افراد باقی مانده هم اجازه تبلیغات خواهند داشت... کاری که من خواهم کرد حذف افراد فاقد صلاحیت است. و بدین ترتیب بسیاری از نامزدها رد صلاحیت شدند و تنها عده انگشت شماری برای رقابت باقی ماندند که نتیجه آن انتخابات هم به قدرت رسیدن بنی صدر خائن شد
با آقای موسوی خوئینیها نیز صحبت کردم. ایشان اتهامات مطرح شده در این پرونده را شخصاً تأیید نمیکردند، اما میگفتند به خاطر اصرار یک جریان پذیرفتم که پرونده به طور کامل بررسی شود و پس از گزارش نتایج بررسیها خدمت امام (ره)، به دستور ایشان پرونده مختومه شد
تحلیل ما را ایشان قبول داشتند؛ اما در این مورد که نظر امام را جویاشوند، موافق نبودند. ایشان میگفتند ما از مجموعهی نظرات امام، اینطور درکمیکنیم که امام مخالفتی ـ قاعدتاً ـ نباید داشته باشند، اما اگر از ایشان سؤالشود، احتمالاً به دلیل محظوراتی، نتوانند اعلام موافقت کنند

محافظهکاران ایران که با تصویب قوانین تازه برای اعمال محدودیتهای شدید مطبوعاتی در مجلس جسارت بیشتری یافتهاند، با تعطیل کردن روزنامهای که به صعود برقآسای محمد خاتمی به قدرت کمک کرد، ضربهای مستقیم به او زدهاند.

ابوذر یاسری
ایشان بیان نموده اند: «بعد از انقلاب هم عده ای اصرار داشتند که همه چیز صددرصد دینی باشد و پاسخ همه چیز را در دین پیدا کنند... و البته این تفکر در بعضی قسمتهای مدیریتی ما حاکم شد و به دام افراط افتادیم ... ما باید ضمن اینکه حریم دین را حفظ کنیم، دین را وارد عرصههایی نکنیم که در آن عرصهها پاسخی در دین نیست. این نقص دین تلقی نمیشود بلکه خود دین آن موارد را به عقل سپرده است.»

امیر محبیان
برای اجرای پروژه انتقال قدرت با رهبری دوم خرداد، سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی با ظرافت بسیار پا به میدان گذاشت و در مقالهی مهم تحت عنوان «گرانیگاه اصلاحات کجاست؟» ضمن خلع ید از مجلس (کروبی) دولت (خاتمی) مطبوعات دوم خردادی (چهرههای جنجالی) جنبش دانشجویی (دفتر تحکیم وحدت) از پیشتازی و سمن راهبری اصلاحات، مجموعه ای مبهم از احزاب را مستحق به دوشگیری این « بار امانت» دانسته و این احزاب را هم تحت رهبری ستادی هماهنگ کننده به ریاست عالیهی حجتالاسلام و المسلمین خوئینیها قرار داده است.

امیر محبیان
با توجه به شواهد و مستندات سیاسی، علائمی دال بر تلاش برای انتخاب جانشین برای خاتمی مشاهده شد و براساس این شواهد که به ویژه در نتیجه یک تحلیل فنومنولوژیک بسیار مؤثر است، بخشی از عناصر ذی نفوذ در جبهه دوم خرداد به ویژه افرادی از سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی خیزهایی را برای تشویق مهندس میرحسین موسوی و طرح چهره وی برای ایفای نقش آلترناتیو در یک شرایط نامترقبه برداشتند

سلام با جذب نیرو از دانشجویان پیرو خط امام آغاز به کار کرد: محمدابراهیم اصغرزاده، عباس عبدی و محسن میردامادی معروف ترین آنان بودند. سلام چنان در کادرسازی نیروهای چپ اسلامی کامیاب شد که پس از یک دهه اکثریت اعضای شورای مرکزی حزب مشارکت تجربه آن را پشت سر خود داشتند. بار دیگر موسوی خوئینیها و دانشجویان پیرو خط امام گرد هم آمده بودند. این بار نه برای بالا رفتن از دیوارهای سفارت ایالات متحده آمریکا که برای انتشار روزنامهای سیاسی و انتقادی که با گذر زمان از چپ رادیکال به چپ میانه تغییر موضع میداد

رضا خجسته رحیمی
موسوی خوئینیها در سفارت آمریکا علاوه بر نظارت بر امر انتشار اسناد» به تدریس نیز مشغول بود. دانشجویان برای مبارزه محتاج ایدئولوژی بودند و او بدین ترتیب، کلاسهایی ایدئولوژیک را نیز برای دانشجویان جوان برگزار میکرد. دانشجویان مبارز، اکنون دانشجویان خط امام لقب گرفته بودند و موسوی خوئینیها معلم ایدئولوژی خط امام بود

آقای خوئینی ها، از میان ۱۰۶ نامزدی که وزارت کشور لیست آنها را برای بررسی صلاحیت به امام (ره) تقدیم کرده بود، نه تنها صلاحیت حدود ۱۰۰ نفر از آنان را رد کرد، بلکه اساساً کاندیدا شدن این همه کاندیدا برای انتخابات ریاست جمهوری را توطئه ای علیه انقلاب عنوان نمود و برخی از کاندیداها را مورد پیگرد قانونی قرار داد!

(یاداشت روزنامه جمهوری اسلامی 4/5/78)
آیا قرار است گردی بر دامن تحکیم وحدت که حضور او در حوادث اظهر من الشمس است ننشیند؟اگر چنین است راستی این تبعیض برای چیست؟ اگر به تخلفات نیروی انتظامی رسیدگی و با آن برخورد میشود چرا جنبش به اصطلاح دانشجویی تحکیم وحدت باید مصون از رسیدگی باشد و به عنوان گروه فشار با خیال راحت هر وقت خواست خشونت بیافریند تا گروههای سیاسی همسو مطالبات خود را مطرح کنند