معماری دوره پهلوی اول
مولف: مصطفی کیانی
ناشر: مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر
محل نشر: تهران
تاریخ نشر: 1384


کتاب معماری دوره پهلوی اول اثر بدیعی است که رابطه متقابل اندیشه ها و افکار و روشهای حاکم بر این دوره را در معماری این عصر بررسی می کند.

دوره رضاشاه دوره پس از مشروطه شکست خورده است که فقط تجدد از آن باقی مانده است. افزون بر این تجدد نوعی بینش نظامی گری هم که منشأ آن تربیت نخست رضاشاه است دیده می شود. سومین عنصری که در این معماری به چشم می خورد باستان گرایی است که آن هم ابزاری برای تحریف گذشته ایران جهت تغییر وضعیت فعلی بود. آنچه بود این که این باستان گرایی تأثیر ویژه خود را در معماری دوره پهلوی اول داشته است.

بنابرین می توان معماری این دوره را صرف نظر از آنچه از عصر قاجار به ارث رسیده است متأثر از این سه نکته یعنی تجدد و نظامی گری و باستان گرایی دانست.

مؤلف دانشمند این کتاب تلاش کرده است تا مروری بر بیشتر بناهای مهم برجای مانده از آن دوره، به تبیین خط و ربط فکری و هنری آنها پرداخته و آثار موجود را به خوبی تحلیل کند.

فصول این کتاب عبارتند از:

اول: آغاز دگرگونی و انتقال

دوم: تأثیرات باستان شناسی

سوم: تأثیرات باستان گرایی

چهارم: تأثیرات نظامی گرایی

پنجم تأثیرات عملکردهای جدید

ششم: تأثیرات مدرن گرایی

هفتم: تأثیرات شهرسازی جدید

هشتم: معماران دوره پهلوی اول

نهم: ویژگی های معماری دوره پهلوی اول

دهم: نتیجه گیری

در پایان تصاویر و نقشه های فراوان و نیز اسنادی در ارتباط با موضوع بحث ارائه شده است. کتاب با داشتن فهرست اعلام استفاده از خود را آسان تر کرده است.

کتابخانه تخصصی تاریخ اسلام و ایران