کتاب جهانی شدن؛ فرصتها و چالش های فراروی نظام آموزش و پرورش جمهوری اسلامی ایران» مجموعه مقالاتی است که در سال 1382 در پژوهشکده مطالعات راهبردی سازمان آموزش و پرورش شهر تهران به اهتمام دکتر "بهادر زارعی" به رشته تحریر در آمده و از سوی این پژوهشکده در 207 صفحه و شمارگان 3000 نسخه منتشر شده است.
جهانی شدن یا جهانی سازی که برگردان واژه "گلوبالزیشن"(Globalization) می باشد چندی است که در حوزه بین الملل و در گفتگوهای سران کشورهای جهان بویژه کشورهای صنعتی جایگاهی ویژه به خود گرفته است.

کتاب حاضر که بصورت مجموعه مقالات به رشته تحریردرآمده است با یک مقدمه تحت عنوان آموزش و پرورش در فضای جهانی که بوسیله "مرتضی حاجی" وزیر آموزش پرورش سابق نوشته شده است، آغاز می شود.

مطالب و محتوای کتاب در دو بخش مقالات و دیدگاهها تدوین گردیده است.

مقاله اول تحت عنوان بحران های فراگیر نظام آموزشی- تربیتی در عصر جهانی است که از سوی دکتر اصغر افتخاری به رشته تحریر در آمده که در باره مبحث اطلاعات و مسائل رو در روی آن صحبت می کند.

همچنین در این مقاله به مبحث لایه های بحران در زیر بنا و روبنا و بحران در چارچوب بحث می پردازد که نظامهای سیاسی تلاش می نمایند تا از رهگذر بسیج و هدایت توانمندیهای خود در حوزه آموزش، به پرورش نسلی وفادار به اصول بنیادین خود برای آینده همت گمارند. نویسنده در این چارچوب به امواج چارچوب شکن که موج های آن در دین ستیزی، دین گریزی، دین گزینی ، متبلور می یابد اشاره می کند ودر ادامه درروایت های دین گزین درباره جوهره دینی لیبرال دموکراسی ، جاودانگی ارزشهای لیبرال دموکراسی بحث می کند.

در مبحث بحران در روش نیز به کاهش ارزش "زمان گذشته" و افزایش ارزش "زمان حال"، پدیده وارونگی در روابط آموزشی ، پدیده بی سوادی مدرن - که محدودیت منابع برای دسترسی افراد به آموزش عالی را نماد آن می داند- و آموزشهای ناههمسان اشاره دارد.

بحث دیگر مطرح "جهانی شدن و فرصت تعامل و گفتگوی فرهنگی است" که از سوی دکتر محمد مراد بیات به نگارش درآمده و در آن به معنی جهانی شدن و برداشتهای گوناگون از آن و مخالفین جهانی شدن و همچنین جریانهای جهانی سازی در ایران (تقابل گرا، تسلیم گرا، تعامل گرا) اشاره می کند.

از دیگر مباحث مطرح به قوم مداری به عنوان مانعی در برابر جهانی شدن اشاره می کند و سپس این پروسه را در عرصه جهانی یعنی یونسکو مورد بررسی قرار می دهد.

"جهانی شدن و آموزش و پرورش" مبحث بعدی است که دیدگاههای "محمد رئوف حیدری فر" را در منعکس می کند که در آن بطور کلی به تاثیر جهانی شدن بر آموزش و پروش و اهداف آن ، بر هنر و ادبیات ، بحث فناوری های آموزشی در شرایط جهانی شدن ، نظامهای سنتی آموزش و جهانی شدن را می پردازد.

بخش دیدگاهها دارای 11 مقاله در مورد موضوع می باشد.

بحران معرفت شناختی در عصر جهانی شدن بحثی است که محمد رضا تاجیک در کوتاه سخن در آن به ارائه نقطه نظرات خود می پردازد.

در مقاله دیگری دکتر سریع القلم به پرورش ناخود آگاه ذهن، سیستم سازی و واقعیت پذیری به عنوان سه اصل مهم تربیتی در عصر جهانی سازی اشاره می کند و بطور خلاصه آن را مورد بحث و بررسی قرار می دهد.

دکتر هادی خانیکی عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبائی مفهوم جهانیت و جهانی شدن ، جهانی سازی و مفهوم جهانی گرائی و همچنین آثار و پیامدهای جهانی شدن و چگونگی عملکرد آموزش و پروش را در قالب بحثی تحت عنوان "جهانی شدن، چشم اندازهای نوین آموزشی و جامعه پذیری " مورد کنکاش قرار می دهد.

"جهانی شدن و مسئله تربیت" را دکتر داود فیرحی از اساتید دانشگاه تهران آن را مورد تجزیه و تحلیل قرار می دهد.

احمد نقیب زاده نیز نظم، اخلاق، آموزش و پروش را در عصر جهانی شدن مورد بررسی قرار می دهد.

وی در مقاله خود به مباحثی از جمله اسرار جهانی شدن، نظم و اخلاق در عصر جهانی را مورد تحلیل قرار می دهد و نویسنده بر این باور است که اخلاق و نظم نیز با جهانی شدن دستخوش تحول خواهد شد.

دکتر بهرام زارعی فرصت ها و تهدیدات فراروی نظام فرهنگی و آموزشی ایران را در فرایند جهانی شدن مورد ارزیابی قرار می دهد و پیامدهای این مساله یعنی جهانی شدن نیز بحث بعدی است که دکتر محمود واثق به تحلیل آن می پردازد که در آن به ابعاد مختلف این مساله در بعد کمی ، کیفی، فرهنگی اشاره می کند.

مبحث بعدی به رابطه دولت و نظام آموزش و پروش در فضای جهانی شدن می پردازد و در آن فرصتها و تهدیدهائی که این فرایند در اختیار می گذارد و همچنین نتایج راهبردی که این روند برای آموزش و پروش ببار می آورد و از مسئولیت دولتها در زمینه آموزش و پرورش بحث به میان می آورد.

در آمدی بر جهانی شدن و نظام آموزشی کشور از دیگر موضوعات مربوط به جهانی شدن است که علیرضا حیدری مطلبی با همین عنوان ارائه داده است.

تاثیر مساله یعنی جهانی شدن بر مقوله آموزش، مبحثی است که رضا مؤمنی به آن می پردازد و در آن جهانی شدن را فرایندی چند بعدی، پدیده ای چالشگر ، خنثی و متناقض بودن این پدیده اشاره می کند.

همچنین مبحث آخر کتاب را جهانی شدن ، توسعه فن آوری و آمورزش و پرورش را میر صابر تقی زاده تحلیل و بررسی می کند.

خبرگزاری مهر