رحلت حکیم برجسته "استاد سید کاظم لواسانی" (1353 ش)

حجت الاسلام والمسلمین استاد سیدکاظم حسینی لواسانی معروف به "عصّار" دانشمند و حکیم برجسته مسلمان در حدود سال 1263ش (1302ق) در خاندانی فرهیخته در کاظمین به دنیا آمد. در حالی که یک سال داشت، پدرش او را به تهران آورد و سید کاظم از آن پس به تحصیل علم پرداخت. وی دارای هوشی سرشار و استعدادی خدادادی بود به طوری که در سه سالگی به قرائت قرآن و فراگیری ادبیات فارسی و تعلیم خط پرداخت و در پنج سالگی تمام قرآن را از حفظ نمود. استاد عصار سپس راهی اصفهان شد و در آنجا به تحصیل فلسفه مشغول شد. وی پس از مدتی به تهران بازگشت و نزد استادان این شهر، فلسفه، عرفان و فقه آموخت و به مدارج والای علمی دست یافت. استاد سید کاظم لواسانی در سال 1290ش به عتبات رفت و پس از بهره‏گیری از عالمان آن دیار همچون شیخ الشریعه اصفهانی، آقاضیاءالدین عراقی و میرزا محمدتقی شیرازی موفق به اخذ اجتهاد گردید. ایشان پس از اقامت ده ساله در عراق، مجدداً به تهران مراجعت نمود و در مدرسه سپهسالار، به تدریس فلسفه مشغول شد. وی همچنین مدتی در اروپا به سر برد و به زبان فرانسه تسلط پیدا کرد. از این عالم و مدرس بزرگوار آثاری بر جای مانده که تفسیر سوره حمد و کتاب علم الحدیث از آن جمله‏اند. استاد سید کاظم عصار سرانجام در نوزدهم دی ماه 1353ش برابر با 26 ذی‏حجه 1394ق در نود سالگی بدرود حیات گفت و در حرم عبدالعظیم(ع) به خاک سپرده شد.

قیام خونین مردم قم در اعتراض به چاپ مقاله ساواک علیه امام خمینی(ره) (1356ش)

نخستین تظاهرات گسترده و شکوهمند مردم مسلمان ایران بر ضد رژیم پهلوی، پس از قیام 15 خرداد 42، در 19 دی 1357 ش در شهر مقدس قم برگزار شد و بدین گونه، پس از چهارده سال، مردم انقلابی ایران، بار دیگر با روحیه‏ای انقلابی و عزمی استوار، فریاد درود بر خمینی سر دادند. واقعه 19 دی 1356، سرآغاز مرحله نوین انقلاب اسلامی به رهبری امام خمینی(ره) علیه نظام استبدادی و استکباری پهلوی بود. این تظاهرات بدین علت روی داد که رژیم منفور شاه در 17 دی ماه (سالروز کشف حجاب) با درج مقاله‏ای در روزنامه اطلاعات، امام خمینی(ره) را که در آن زمان در نجف اشرف در حال تبعید بودند، مورد توهین قرار داد و همین امر موجب اظهار نگرانی و اعتراض دسته‏جمعی فضلا و طلاب حوزه علمیه قم گردید. آنان با تعطیل نمودن درس‏ها به منازل مراجع تقلید و مجتهدان نامدار رفته و با آنها اعلام همدردی نمودند. روز بعد، بازار قم نیز تعطیل شد و افراد کثیری از دانش‏آموزان، دانشجویان و بازاریان و متدینان شهر با روحانیت همراه شده و به حرکت اعتراضی خویش ادامه دادند. ایادی رژیم که تحمّل اعتراضات مردمی را نداشتند، صدای آنان را با گلوله پاسخ گفتند. در نتیجه، از سوی مزدوران رژیم پهلوی، تیراندازی به مردم از چهار راه فاطمی (شهداء کنونی) آغاز گشته و تعداد زیادی شهید و زخمی شدند.

عملیات کوچک ضربت ذوالفقار در میمک، به طور مشترک (1359ش)

آغاز عملیات بزرگ کربلای 5 در شلمچه و شرق بصره (1365 ش)

عملیات بزرگ کربلای 5 با رمز یا زهرا(س) از جبهه جنوب شلمچه و شرق بصره در منطقه‏ای به وسعت 150 کیلومتر مربع، با هدف آزادسازی شلمچه، جزایر و مناطق شرق بصره، انهدام ماشین جنگی عراق، پاسخ دندان‏شکن به شرارت‏های دشمن در بمباران مناطق مسکونی، در سه مرحله، از نوزده دی سال 1365 با 22 لشکر از سه قرارگاه آغاز شد و تا 8 اسفند آن سال به مدت پنجاه روز به طول انجامید. عملیات کربلای 5، در شرایطی انجام گرفت که رژیم صدام قصد داشت با تبلیغات گسترده در میان حامیانش، نسبت به قدرتِ مقاومت ارتش عراق در برابر تهاجمات برق‏آسای رزمندگان اسلام، امیدی کاذب ایجاد کند. در این علمیات، قوی‏ترین پدافند دشمن که با کمک مستشاران خارجی ایجاد شده بود تا عمق 9 کیلومتری خاک عراق در هم شکسته شد و دشمن برای مقابله با تهاجم برق‏آسای رزمندگان اسلام، 140 تیپ را به این منطقه اعزام کرده بود که از این میان 81 تیپ و گردان به طور کامل و 34 تیپ دیگر به میزان 50 درصد آسیب دیدند. در این عملیات ده درصد از نیروهای هوایی عراق منهدم و سنگین‏ترین تلفات انسانی به ارتش دشمن وارد گردید. نتایج عملیات بزرگ کربلای 5: تلفات نیروی انسانی دشمن: 2700 اسیر و چهل هزار نفر کشته و زخمی. سایر نتایج: به تصرف درآمدن 150 کیلومتر مربع از جمله پاسگاه‏های بوبیان، شلمچه، کوت سواری و خین و همچنین جزایر بوارین و ام‏الطویل، کانال پرورش ماهی و چندین روستا در نتیجه استقرار نیروهای اسلام در 10 کیلومتری بصره. تجهیزات و امکانات: تانک و نفربر: 700 دستگاه انهدامی، 220 دستگاه اغتنامی، هواپیما: 80 فروند انهدامی، توپ صحرایی: 250 قبضه انهدامی، 85 قبضه اغتنامی و 400 دستگاه سایر ادوات جنگی، انهدامی، خودرو: 1500 دستگاه انهدامی، 500 دستگاه اغتنامی، وسایل مهندسی: 100 دستگاه اغتنامی، توپ ضدهوایی: 120 قبضه انهدامی، 100 قبضه اغتنامی.


رحلت آیت‏اللَّه "سیدابوالحسن اصفهانی" زعیم شَهیر حوزه‏ی علمیه‏ی نجف(1365 ق)

سیدابوالحسن اصفهانی در سال 1284 ق در یکی از روستاهای اصفهان به دنیا آمد. پس از گذراندن دروس ابتدایی در زادگاهش، به حوزه‏ی اصفهان رفت و در نهایت تنگدستی به فراگیری علوم دینی و تدریس همت گماشت. در 24 سالگی راهی نجف شد و از محضر میرزای شیرازی، میرزا حبیب اللَّه رشتی، محمدکاظم یزدی و آخوند خراسانی و... بهره‏مند گردید. ده سال آخر حیات وی، همزمان با مرجعیت عامه و زعامت دینی شیعیان بود. از مهم‏ترین آثار ایشان، وسیلةُالنجاة و اَنیسُ المُقلّدین می‏باشد. همچنین آیات عظام: سید محسن حکیم، سید محمد هادی میلانی، سیدمحمود شاهرودی، سردار کابلی،علامه طباطبایی، سید عبداللَّه شیرازی و میرزا هاشم آملی و... از جمله شاگردان او می‏باشند. این عالم ربانی سرانجام پس از 81 سال عمر پر برکت در کاظمین دارفانی را وداع گفت و در نجف اشرف به خاک سپرده شد.

امضاء قرارداد "یاشی" بین عثمانی و روسیه و پایان جنگ‏های قرن 18 اروپا (1792م)

جنگ‏های بین امپراتوری عثمانی و روسیه تزاری از سلسله جنگ‏هایی است که در چند قرن منتهی به قرن بیستم میلادی به وقوع پیوست. از دلایل عمده این جنگ‏ها، کوشش روسیه جهت کشورگشایی و تسلط بر دریای سیاه و نیز رقابت پنهان دول اروپایی با روسیه بود که به تحریک عثمانی می‏پرداختند. عمده‏ترین جنگ این دو کشور در زمان کاترین دوم، امپراتوریس روسیه در نیمه قرن هجدهم شکل گرفت که به استقلال شبه جزیره کریمه و دستیابی روسیه به سرزمین‏های وسیعی منجر گردید. با این حال بار دیگر آتش جنگ این دو کشور در سال‏های پایانی این قرن، فروزان گردید و به دنبال جنگ بین دولت عثمانی و روسیه که از سال 1787 آغاز شده بود، درگیری‏های خونینی در اروپا روی داد. در این میان با اینکه چندین بار مذاکرات صلح صورت گرفت اما نتیجه‏ای از مذاکرات به دست نیامد. در نهایت پیشنهاد صلحی از جانب امپراتوری عثمانی مطرح شد و مذاکرات صلح بار دیگر از سرگرفته شد تا اینکه در اوت 1791م، روسیه متارکه جنگ به مدت هشت ماه را به صورت مشروط پذیرفت. پس از آن، این مذاکرات ادامه یافت. و پس از پانزده جلسه، در نهایت در نهم ژانویه 1792م پیمان صلح "یاشی" بین عثمانی و روسیه امضا شد که به تبع آن دولت عثمانی سرزمین‏های وسیعی را از دست داد. با امضای این قرارداد، جنگ‏های اروپا در قرن هجدهم میلادی خاتمه یافت.


تولّد "سیمون دوبووار" زن تئوری پرداز برجسته فمینیسم در فرانسه (1908م)

خانم سیمون دوبووار، نویسنده معروف فرانسوی، در نهم ژانویه 1908م در پاریس به دنیا آمد. وی پس از اتمام تحصیلات دانشگاهی خود، سالیانی را به تدریس گذراند و سپس تدریس را رها کرد. از آن پس، زندگانی دوبووار با یکی از پر سر و صداترین جریان‏های اجتماعی فرانسه در آمیخته شد که بخشی از آن، با پیدایش مکتب اگزیستانسیالیسم یا وجودگرایی پیوند می‏خورد. در این زمان، آشنایی دوبووار با ژان پل سارْتْرْ فیلسوف و نویسنده فرانسوی، تأثیر زیادی بوردوبووار نهاد و از آن الهام زیادی گرفت. وی طی سال‏های بعد سفرهایی به چین، شوروی و برخی کشورهای امریکای لاتین نمود و پس از ارائه گزارش اجتماعی خود، به جامعه اروپا معرفی شد و در فعالیت‏های اجتماعی و سیاسی متعددی شرکت کرد. اما فعالیت مهم او با سرمشق‏گیری از سارْتْرْ، ارائه نظریه اگزیستانسیالیسم فمینیستی بود که در آن به طرزی افراطی، از حقوق سیاسی و اجتماعی زنان طرفداری می‏کند. وی در اثرمعروف خود دراین‏باره که در ایران به نام جنس دوم به چاپ رسید، کوشیده است تا از این بینش فلسفی برای توضیح موقعیت سیاسی و فرهنگی زنان در جوامع مرد سالار استفاده کند. دوبووار در این اثر، تمامی موقعیت زن را در دو زمینه زیست‏شناسی و اجتماعی بررسی کرده و مسیرهایی را که به آزادی زن می‏انجامد، بنابر نظریات خود ابراز کرده است. وی هم‏چنین در کتاب دیگری با نام کهنسالی، جامعه، را به سبب رفتار تند و خشنی که با سالخوردگان از خود نشان می‏دهد به شدت مورد انتقاد قرار داده و به جامعه به دلیل ناهنجاری رفتار با زنان حمله‏ور شده است. سیمون دوبووار سرانجام در سال 1986م در 78 سالگی درگذشت.


قتل‏عام مردم "پاناما" توسط ارتش ایالات متحده امریکا (1964م)

فکر احداث کانال پاناما از اواخر قرن نوزدهم در ذهن سران این کشور شکل گرفت و باعث شد که این پروژه را به شرکتی فرانسوی واگذار کنند، اما اجرای برنامه حفر کانال به دلیل شیوع نوعی بیماری، عملی نشد. پس از مدتی در اوایل قرن بیستم حفر این کانال با کمک امریکا آغاز گردید و پس از افتتاح آن در سال 1914م، کنترل کانال به امریکا سپرده شد. حضور دائمی امریکا و دخالت در امور داخلی پاناما، اعتراض مردم پاناما را برانگیخت. در سال 1964م، شورش‏های شدیدی در پاناما به دلیل برافراشته شدن پرچم امریکا در کانال روی داد که منجر به کشته و زخمی شدن صدها نفر گردید. این مسئله بازتاب سویی در روابط امریکا باسایر کشورهای امریکای لاتین نهاد. در نتیجه، حل این مشکل به عنوان یکی از برنامه‏های جیمی کارتر در دوران ریاست جمهوری‏اش عنوان گردید. در سال 1977م، پس از مذاکرات طولانی بین مسؤولان دو دولت، سرانجام طی قراردادی، دولت امریکا متعهد شد که تا اول ژانویه سال 2000 میلادی به کلی منطقه کانال پاناما را تخلیه کرده و اداره امور کانال را به دولت پاناما بسپارند. با اینکه اکثر مردم پاناما از این توافق که حق حاکمیت آنها بر منطقه کانال را 23 سال به تاخیر می‏انداخت راضی نبودند، ولی ناچار آن را پذیرفتند. در نهایت در اول ژانویه سال 2000، نیروهای امریکایی پس از حدود یک قرن حضور در خاک پاناما، این کشور را ترک کردند و حاکمیت پاناما بر کانال استراتژیک پاناما به دولت این کشور تعلق گرفت.