کتاب "روابط ترکیه - ایران از 2004- 1979؛ انقلاب، ایدئولوژی، جنگ، کودتاها و ژئوپلیتیک" اثر رابرت اولسن و با ترجمه کذبان آجار در 259 صفحه منتشر شد.
به گزارش مهر، کتاب روابط ترکیه - ایران از 2004- 1979؛ انقلاب، ایدئولوژی، جنگ، کودتاها و ژئوپلیتیک در سال 2004 از سوی انتشارات مزدا کالیفرنیا منتشر شد.

کتاب از یک مقدمه، هشت فصل و یک نتیجه تشکیل یافته است. مؤلف در مقدمه کتاب می نویسد: در جریان سالهای 65-1963 به عنوان داوطلب نیروی صلح در استانبول بوده و از عظمت و روحانیت این شهر بشدت تاثیر پذیرفته است. این تأثیر او را به سوی تاریخ، هنر، فرهنگ و سیاست امپراتوری عثمانی می ‏کشاند و به ادامه تحصیل در مباحث مربوط به خاورمیانه و خاور نزدیک سوق می‏ دهد. او به تدریج زبانهای ترکی و عثمانی را فرامی ‏گیرد و درمی ‏یابد که استادان ترک توجهی چندان به روابط عثمانی - ایران معطوف نکرده ‏اند. ایران نیز که رقیب امپراتوری عثمانی بوده، توجه نویسنده را به خود جلب می‏کند. او هرچند قبلاً فرصت سفر به ایران را به دست نیاورده بود، بالاخره این فرصت در سال 2001 فراهم می‏گردد و درمی‏یابد که هنوز هم این دو کشور رقیب همدیگر هستند، و هرچند مذاهب مختلفی دارند، شباهتهای عظیمی میان فرهنگ این دو ملت وجود دارند.

پروفسور اولسن در ادامه می ‏افزاید: اثر حاضر صرفاً به بررسی روابط ترکیه - ایران یا روابط هرکدام از این دو کشور با کشورهای دیگر نمی ‏پردازد، بلکه از موضوعات منطقه‏ ای که برای امنیت ملی و حاکمیت هر کشور اهمیت دارند، از ابعاد ملی و بین‏المللی ملیت ‏گرایی کرد، از حرکتهای ملی که به تدریج در کردستان عراق و آذربایجان ایران نضج می‏ گیرد و بالاخره از مساله اسلام در کشورهای ساحل دریاچه خزر و خاورمیانه سخن به میان می ‏آورد.

فصل اول کتاب با عنوان "از انقلاب اسلامی تا جنگ خلیج (1997-1979)" است. در این فصل آمده است که ترکیه در مورد انقلاب اسلامی ایران دو گونه نگرانی داشت: 1) نفوذ حرکتهای اسلامی در ترکیه و 2) عدم توفیق انقلاب که محتملاً به تجزیه ایران و مآلاً به تشکیل دولت کرد منجر می‏ شد. آنکارا بیش از همه ازملیت ‏گرایی کرد و حرکت اسلامی می‏ ترسید و در مقابل ایران سیاستی را پیش می‏گرفت که هیچکدام از این دو مقوله بر ساختار سیاسی ترکیه تأثیر نکند.

از دیگر مواردی که در این فصل مورد اشاره قرار گرفته، نضج حرکتهای اسلامی در ترکیه است. نگرانی نیروهای مسلح ترکیه از همکاری محتمل اسلام ‏گرایان و پ.ک.ک. سبب شد که دوره جدید تنش میان ایران و ترکیه آغاز شود. این نگرانی به تصفیه حزب رفاه انجامید که در تحقق آن مسئله اکراد و روابط ایران - ترکیه نقش اساسی داشت.

فصل دوم با عنوان «روابط ترکیه - ایران از سال 1997 تا سال 2000» به مسأله کرد و اسلام می پردازد و در آن به شش مورد اصلی که پارامترهای ژئوپلیتیک و ژئواستراتژیک روابط فیمابین را معین می‏ سازند.

فصل سوم «آنکارا و تهران روابط دیپلماتیکی خود را مجدداً برقرار می ‏کنند» از شروع مجدد روابط دیپلماتیک میان دو کشور که پس از حادثه سینجان قطع شده بود، صحبت به میان آمده است.

فصل چهارم، به سال 2001 اختصاص داده شده و طی آن از مسائل مربوط به دریاچه خزر، آذربایجان و اکراد سخن به میان آمده است که هر سه در جریان سالهای 2001-2000 نقش اساسی در روند روابط ایران - ترکیه داشتند. در بخشی از این فصل به روابط ترکیه - اسرائیل نیز اشاره شده است.

فصل پنجم، به حوادث سال 2002 اختصاص یافته و در آن از مسائل مربوط به آذربایجان، شمال عراق و اکراد سخن رفته است.

فصل هفتم، به حوادث سال 2004 اختصاص یافته و طی آن از روابط آمریکا - ترکیه در این دوره صحبت به میان آمده است. در این فصل اشاره شده است که ترکیه و ایران هر دو در خاورمیانه موقعیت‏ها و فرصتهایی را از دست دادند؛ مع‏الوصف «ترکیه توانست موقعیت و اهمیت ژئواستراتژیک از دست رفته خود را با عدم موفقیت آمریکا در عراق و ورود نیروهای مسلح ترکیه به عراق به دست بیاورد... و تهران تأثیرش را در میان شیعیان عراق افزایش داد».

فصل هشتم، به تشریح حمله آمریکا به عراق و تأثیراتی که در ایران بر جای گذاشت، اختصاص دارد. حمله آمریکا به عراق بر موقعیت ژئوپلیتیک ایران در خاورمیانه، خلیج فارس، آسیای میانه و حوضه خزر افزود و در روابط ایران و ترکیه و به ویژه در رقابت ژئوپلیتیکی میان این دو کشور در عراق مؤثر واقع شد.

بر اساس گزارش رایزنی فرهنگی ایران در آنکارا، رابرت اولسن، استاد رشته تاریخ و سیاست خاورمیانه در دانشگاه کنتاکی آمریکا است. وی در سال تحصیلی 2000 جایزه استاد ممتاز "Kirwan Memorial" و یک سال بعد جایزه استاد ممتاز دانشکده علم و هنر را دریافت کرد. از او آثار زیادی در دست است که بعضی از آنها مستقیماً با ایران ارتباط دارند. مانند "موصل در روابط عثمانی - ایران، 1743-1718"، "ایران: انقلابی در دست احداث"، مسأله کرد و روابط ترکیه - ایران: از جنگ جهانی تا سال 1998"، "روابط ترکیه با ایران، سوریه، اسرائیل و روسیه در 2000-1991".

از میان آثار پروفسور اولسن، سه اثر به زبانهای عربی، فارسی و ترکی ترجمه شده است. وی هفتاد مقاله علمی هم نگاشته است.