انقلاب اسلامی ایران در 30 سال گذشته، همواره با فراز و نشیب هایی روبرو بوده كه هر یك تجربه ای را در كارنامة این «عظیم ترین و پایدارترین انقلاب جهان» به ثبت رسانیده و اینهاست كه این «نظام پیش رونده در جاده انقلاب» را برای مبارزه با دشمنانش آماده تر ساخته است.
بی شك سالهای پس از دوم خرداد 76 از مهمترین مقاطع تاریخ انقلاب اسلامی محسوب می گردد. جمعی از فعالین ستادهای انتخاباتی محمد خاتمی، رئیس جمهور وقت، كه از نزدیكان و دوستان وی بودند، پس از خرداد 76 تلاش نمودند تا با تشكیل حزب مشاركت به تغییرات بنیادین و تدریجی در نظام جمهوری اسلامی دست بزنند.
 
به مناسبت چاپ كتاب " آسیب شناسی حزب مشاركت" در مركز اسناد انقلاب اسلامی ، با جناب آقای  دكتر سلمان علوی نیك ،نویسنده كتاب ، مصاحبه ای انجام داده ایم كه در ذیل می آید.
 
1-     انگیزه اصلی نگارش این كتاب چه بوده است؟
 
انگیزه اصلی نگارش این كتاب آن است كه این حزب «پر رمز و رازترین» حزب تاریخ جمهوری اسلامی می باشد و عملكرد آن را نیز «مبهم ترین» می پندارم.

 

2-     دلیل آن را ممكن است بفرمایید.

 این حزب با داشتن ساختار تشكیلاتی قدرتمند و تئوریسین های برجسته ، در وقایع سالهای 84-76 نقش اساسی را بازی می كند . در كنار اینكه ما به آسانی و آشكارا رد پای اعضای این حزب را در كنفراس برلین و كوی دانشگاه می بینیم ، حضور پشت پرده آنها در دیگر حوادث دیده می شود كه در این كتاب به تفصیل این مسائل ذكر شده است.

 

 3-     در مورد پیشینه اعضای حزب مشاركت و  شكل گیری این حزب ممكن است توضیح بدهید.
 
مشاركتی‌ها، بعد از پیروزی محمد خاتمی تلاش كردند تا با نظریه‌پردازی برای دوم خرداد و معرفی آن به عنوان انقلاب، جنبش یا شبه انقلاب،‌ جهت و گرایش خاصی به دوم خرداد بدهند. آنها در مدتی مسئولیت‌هایی حساس اما درجه دوم داشتند. اكثر آنها زمینه اولیه تحصیلاتی‌شان فنی و غیر علوم انسانی بود، اما با دور ماندن از قدرت به سوی علوم انسانی غربی گرایش یافته و به تحصیل و تحقیق در آن پرداختند. اكثر آنها به مباحث ناشی از موج جدید روشنفكری و مباحث دگراندیشی در فكر دینی علاقه‌مند شده و بدان گرایش یافتند. بیشتر آنها حول محور شخصیت هایی چون خوئینی‌ها و خاتمی، محملی برای بازسازی فكری و اجتماعی خود پیدا كردند. چنین ویژگی‌هایی است كه این عده را به هم پیوند زده و هویت فكری - اجتماعی آنها را بهم گره می‌زند. از مهمترین محافل حلقه‌های مطالعاتی، كه تحلیل گران و نویسندگان بر‌آمدن گفتمان چرخش‌یافته چهره‌های شاخص حزب مشاركت را ناشی از آن مراكز می‌دانند، می توان به حلقه‌ی كیان و در مرحله‌ی بعد مركز مطالعات استراتژیك ریاست جمهوری و چند محفل دیگر اشاره كرد.
از نظر فكری، گرایش اصلی این افراد چپ گرایی بود و نقش آنها در تسخیر سفارت آمریكا بیشتر از دیگران بود. به عنوان مثال موسوی خوئینی‌ها و حجاریان برای دانشجویان پیرو خط امام، كه سفارت آمریكا را تسخیر كرده بودند، در درون سفارت كلاس سیاسی گذاشته بودند. آنها به مرور زمان، از مواضع اصولی و دینی نظام جمهوری اسلامی فاصله گرفته و با شعار توسعه‌ی سیاسی و پیوستن به نظام جهانی، به سوی تمدن تفكر غرب و لیبرالی حركت كردند.

دگرگونی پایه‌های اندیشه‌های كسانی چون سعید حجاریان و برخی سازمان دهندهگان اصلی جریان سیاسی دوم خرداد در حلقه كیان و تحت تأثیر آن شكل گرفت.

 

4-     یكی از مباحث اصلی كتاب  قتل های زنجیره ای است . آیا شما حزب مشاركت را در این واقعه دخیل می دانید.

عامل اصلی قتل ها مصطفی موسوی است. وی از معتمدین رییس جمهور وقت و از نزدیكان حزب مشاركت بوده است. بدنبال دستگیری او و سعید امامی پرونده بدست بازجوهای چپ می افتد . سعید امامی به قتل می رسد و زنش شكنجه می شود.

 

5-     علت قتل امامی چه بود؟

علت اصلی قتل امامی این بود كه او به هویت عوامل اصلی قتل ها پی برده بود.

 

6-     نقش مشاركتی ها در غائله كوی چگونه بوده است.

 خشم مشاركتی ها از افشای قتل های زنجیره ای و تصویب اصلاح قانون مطبوعات در مجلس پنجم عوامل اصلی ایجاد غائله كوی بوده است.

سه پایگاه مشاركتی ها در این غائله را می توان دانشگاهها ، روزنامه ها و وزارت كشور دوران اصلاحات دانست .

 

 7-     در كتابتان به ترور شخصیت هاشمی رفسنجانی در زمان انتخابات مجلس ششم هم پرداخته اید. هدف آنها از این اقدام چه بوده است؟

 به عقیده آنها پرونده سیاسی هاشمی رفسنجانی را قبل از آنكه مقابل آنها بایستد باید بست. عوامل زیادی در این اقدام آنها موثر بوده است. از جمله اینكه هاشمی حاضر نشد با زیاده خواهی های آنها همراهی كند.  

 

8-     در مورد نگارش كتاب و بخش های آن توضیح می دهید.

 كتاب شامل بخش های چارچوب تئوریك ، شكل گیری حزب مشاركت ، عملكرد آن و نتیجه گیری است . چارچوب تئوریك براساس اندیشه های امام خمینی ( ره) است كه مشاركتی ها خود را پایبند به آن محسوب می كنند. آنچه خواستم انجام بدهم مشخص نمودن فاصله عملكرد حزب مشاركت با ادعای خط امامی بودن آنها است.