مرکز اسناد انقلاب اسلامی

کد خبر: ۶۷۲۲
انقلاب اسلامی در گیلان
شهید ابوالحسن کریمی از جمله شخصیت­های انقلابی بود که به مبارزه با حکومت استبدادی پهلوی پرداخت و بعد از پیروزی انقلاب اسلامی نیز در مقام فرماندار لاهیجان و دادستان کل انقلاب گیلان با مبارزه علیه ضدانقلاب در منطقه­ گیلان، در تثبیت انقلاب اسلامی نقش اساسی را در این استان بر عهده داشت. ابوالحسن کریمی در سال 1327 در شهرستان لاهیجان متولد شد. او از اوایل كودكی بسیار فعال و پرتکاپو بود و در انجمن قرائت و احكام که به سرپرستی آیت‌الله حاج شیخ مهدی مهدوی، رئیس وقت حوزه­ علمیه­ لاهیجان، در مدرسه­ جامع تشكیل می‌شد، شرکت می‌نمود. در آن عصر اختناق و غیردینی پهلوی که سعی وافر در رواج ابتذال و بی‌قیدی بود، او با تمام وجود به انجام فعالیت‌های عقیدتی همت گماشت و در این راه از هیچ ملامت و مخالفتی نهراسید.
تاریخ انتشار: ۱۱:۱۵ - ۱۳ فروردين ۱۴۰۰ - 2021April 02

پایگاه مرکز اسناد انقلاب اسلامی؛ شهید ابوالحسن کریمی از جمله شخصیت­‌های انقلابی بود که به مبارزه با حکومت استبدادی پهلوی پرداخت و بعد از پیروزی انقلاب اسلامی نیز در مقام فرماندار لاهیجان و دادستان کل انقلاب گیلان با مبارزه علیه ضدانقلاب در منطقه­ گیلان، در تثبیت انقلاب اسلامی نقش اساسی را در این استان بر عهده داشت. وی که به «سردار حزب­‌الله گیلان» مشهور است، سرانجام در شامگاه 13 فروردین 1365 در حال بازگشت به منزل توسط منافقین به شهادت رسید.

زندگینامه

ابوالحسن کریمی در سال 1327 در شهرستان لاهیجان متولد شد. او از اوایل كودكی بسیار فعال و پرتکاپو بود و در انجمن قرائت و احكام که به سرپرستی آیت‌الله حاج شیخ مهدی مهدوی، رئیس وقت حوزه­ علمیه­ لاهیجان، در مدرسه­ جامع تشكیل می‌شد، شرکت می‌نمود. ابوالحسن در نزد مرحوم استاد حاج حسین ایمانی به فراگیری تجوید قرآن پرداخت و كلاس چهارم و پنجم دبستان بود كه در آشنایی و بیان مسائل دینی و احكام عبادی سرآمد بود. در آن عصر اختناق و غیردینی پهلوی که سعی وافر در رواج ابتذال و بی‌قیدی بود، او با تمام وجود به انجام فعالیت‌های عقیدتی همت گماشت و در این راه از هیچ ملامت و مخالفتی نهراسید.

در سال 1344 حجت­‌الاسلام والمسلمین زین‌العابدین قربانی به اتفاق امیر ارسلان انصاری و شهید ابوالحسن کریمی اقدام به تأسیس كانون بحث و انتقاد مذهبی جوانان لاهیجان ‌نمود و از این مركز به تربیت و تعلیم دینی نسل جوان‌ همت گمارد. جوانانی كه در جریان انقلاب اسلامی از فعال‌ترین‌­های منطقه بودند. جلسات این کانون هر صبح جمعه در لاهیجان در محل دبستان و سپس دبیرستان ملی محمدی برگزار می­‌شد و آقای قربانی مباحث عقیدتی کلامی را مطرح می‌­کرد. آقای انصاری به تفسیر قرآن و آقای کریمی به شرح و توضیح نهج‌­البلاغه می‌­پرداختند.

كریمی در تابستان 1347 پس از موفقیت در امتحانات نهایی خرداد و كنكور دانشگاه در رشته­ ریاضی دانشگاه تهران پذیرفته شد، بعدها با شركت در امتحان رشته­ اقتصاد، در دانشگاه تهران به تحصیل ادامه داد. او در دانشگاه به فعالیت‌های عقیدتی و سیاسی خود ادامه داد و در مدتی كوتاه به دلیل فعالیت و تحرك بالای اجتماعی خود در محیط دانشگاه و خوابگاه به‌عنوان نماینده­ دانشجویان خوابگاه امیرآباد برگزیده شد و در این جایگاه سعی زیادی در احقاق حقوق دانشجویان داشت و به رویارو‌یی با مظاهر كفر و اختناق رژیم ستم‌شاهی پرداخت.

دستگیری توسط ساواک

کریمی نخسین بار در سال 1346 به علت شرکت در تظاهرات علیه حکومت طاغوت و نیز شرکت در تشییع‌جنازه جهان‌پهلوان تختی از سوی ساواک دستگیر و در زندان قزل‌قلعه تهران زندانی گردید و برای دومین بار در سال 1350 به دلیل مخالفت با جشن‌های دو هزار و پانصدساله‌ شاهنشاهی و پخش اعلامیه­‌های امام خمینی(ره) در بین دانشجویان دستگیر و روانه­ زندان شد. مقاومت و دین‌داری کریمی در زندان بسیار نمود داشت. او برخلاف غالب روشنفكران شرق باور كه به علت ارتباط نداشتن با مبدأ، روحیه­ خود را باخته و به عذرخواهی می‌پرداختند، محکم و استوار بود و زندان را به كانونی برای فراگیری و آموزش و مبارزه تبدیل كرد.

هم‌بند­ش، حجت‌الاسلام جعفری گیلانی، می‌گوید: «وی در زندان یک‌لحظه آرام نداشت. پیوسته در حال خواندن قرآن و نهج‌البلاغه و فراگیری معارف اسلامی بود. با اینکه اذان گفتن در زندان ممنوع بود، شهید كریمی که قهرمان ما بود هر صبح بدون هراس از شكنجه‌های جلادان شاه، انگشت به گوش با تمام وجودش، فریاد تكبیرش بلند بود! هراس و وحشت از شكنجه دشمن نداشت، حتی در زندان نماز شبش ترك نمی‌شد.»

كریمی پشتكار عجیبی داشت، در طول شبانه‌روز 18 ساعت و بعضاً 20 ساعت كار می‌كرد. او به اكثر دروس دبیرستانی به ‌خصوص ریاضی و معارف اسلامی تسلط كافی داشت و به دو زبان انگلیسی و عربی مسلط بود، به ‌طوری ‌که در آن زمان به ‌راحتی به این دو زبان تكلم می‌كرد، پس از آزادی از زندان از محضر درس شهید مظلوم بهشتی و آیت­‌الله طالقانی کسب دانش نمود، سپس به تدریس زبان انگلیسی در مدرسه­ علمیه­ حقانی پرداخت.

سربازی

شهید کریمی سرانجام در خرداد 1352 دوره­ چهارساله­ دانشگاه را در طول شش سال به علت مبارزات سیاسی و حبس‌های دانشجویی به پایان رسانید و در 1352/8/24 به خدمت سربازی رفت. دوره­ سربازی داستان مفصلی از مقاومت و پایداری‌ها و افشاگری‌های او را در قبال حکومت منحوس پهلوی در برداشت. کریمی در طول دوره­ سربازی در عصر خفقان شاهنشاهی حاضر به تراشیدن ریش خود نشد و در این راه بارها سختی، دشواری، سرزنش‌ها، تهدیدها، اهانت‌ها و حتی بازداشت را به جان خرید. در 1352/8/24 بعد از خاتمه خدمت سربازی به زادگاهش لاهیجان مراجعت كرد و به ‌صورت حق‌التدریس در دبیرستان‌های لاهیجان و آستانه ‌اشرفیه و بندر کیاشهر به معلمی مشغول شد.

 

فعالیت قبل از پیروزی انقلاب اسلامی

یکی از اقدامات مهم کریمی در مبارزه علیه حکومت پهلوی در قبل از انقلاب اسلامی، تأسیس مؤسسه­ مطبوعاتی فتح بود. او از محل درآمد تدریس خصوصی و حق‌­التدریس در دبیرستان‌­ها و گرفتن قرض­‌الحسنه از صندوق قرض‌الحسنه­ جاوید تهران، در سال 1355 مؤسسه­ مطبوعاتی فتح لاهیجان را به‌ عنوان سنگری مقدم در تنویر فکری و اعتقادی نسل جوان تأسیس کرد و از این سنگر به مبارزه­‌ای دو­جانبه علیه ساواک و تحریکات عناصر مارکسیست و چپ‌گرا پرداخت.

سنگری كه به‌ مثابه­ چراغ انقلاب و سد راه مخالفین و معاندین خودنمایی نمود و در دوره­ شكوفایی انقلاب اسلامی به ‌عنوان مركز رفت ‌و آمد نیروهای انقلابی و پخش و توزیع جزوات و اعلامیه‌ها و نوارهای امام خمینی(ره) در منطقه عمل كرد. به همین علت ابوالحسن کریمی بارها مورد حملات ددمنشانه ساواك و حتی گروهك‌های ضدانقلاب پس از انقلاب قرار گرفت.

او آخرین بار در اردیبهشت 1357 در آستانه پیروزی­ نهضت عظیم اسلامی ملت ایران به رهبری امام خمینی(ره) به دنبال ایراد خطابه‌ای شورانگیز و افشاگرانه در كانون ولی‌عصر مسجد جامع آستانه‌ اشرفیه، توسط مأمورین ساواك دستگیر شد و پس از بازجویی‌های اولیه در مركز ساواك لاهیجان به زندان عمومی رشت منتقل و به مدت پنج ماه در سخت‌ترین شرایط روحی محبوس گردید، كه سرانجام براثر شدت تحركات انقلابی مردم در آبان 1357 به همراه خیل مبارزان و انقلابیون از زندان رژیم آزاد گشت. کریمی در ماه­‌های منتهی به پیروزی انقلاب در مبارزات مردم علیه حکومت شاه نقش مؤثری داشت و مخالفت خود را با انجام سخنرانی به‌صورت آشکار اعلام می‌کرد.

ابوالحسن کریمی یکی از نیروهای شاخص انقلابی در مبارزه علیه حکومت پهلوی در منطقه­ لاهیجان و شرق گیلان و یکی از افراد فعال در حوزه­ پخش اعلامیه‌­های امام خمینی(ره) در منطقه بود. ساواک در یکی از گزارش­‌های خود درباره­ فعالیت­‌های انقلابی او چنین می‌­نویسد: «ابوالحسن کریمی که او نیز از پیروان قربانی و افکار متمایل به طرفداران خمینی و از نزدیکان قربانی، وی در دو سال پیش دیپلم ریاضی را در لاهیجان از دبیرستان مهرگان گرفته و در حال حاضر دانشجوی سال دوم دانشکده علوم دانشگاه تهران می‌­باشد. به‌ طوری ‌که اطلاع حاصل گردیده نشریات مذهبی و نشریه­ ایران آزاد ارکان جبهه ملی اروپا که به طریقی به تهران می­‌رسد وسیله ابوالحسن کریمی پسرعموی محمدابراهیم کریمی به دست نامبرده می­‌رسد.»

در لاهیجان که بود، اعلامیه‌ها را از تهران و قم برایش می‌فرستادند. او هم در سطح استان پخش می‌کرد. هرچه‌قدر اعلامیه می‌دادند، باز بیش‌تر مطالبه می‌کرد و آن‌ها را بین مردم پخش می‌نمود. ابوالحسن به شاهراه مبادله‌ سخنرانی‌ها و اعلامیه‌های امام و روحانیان انقلابی بدل شده بود. این در حالی بود که بعضی از روحانیان شهر، اعلامیه‌هایی که برایشان می‌رفت را از ترس در رودخانه می‌ریختند. کریمی در محله­ خمیرکلایه لاهیجان در شب­‌های جمعه هر هفته جلساتی با شرکت تعداد زیادی از دانشجویان تشکیل می‌­داد و برای آنان صحبت می­‌کرد و در پوشش فعالیت‌­های مذهبی به تبلیغ مرجعیت و آرمان‌­های امام خمینی(ره) می‌­پرداخت.

این جوان انقلابی مسلمان با هماهنگی و همراهی زین­‌العابدین قربانی و ارسلان فلاح حجت انصاری در «انجمن بحث و انتقاد مذهبی» به فعالیت‌­های دینی می­‌پرداخت. البته او در پوشش این انجمن و در کنار فعالیت‌­های دینی به تبلیغ نهضت امام خمینی(ره) و افشاگری علیه حکومت پهلوی نیز می‌­پرداخت. ساواک در گزارشی در مورد این انجمن و فعالیت کریمی چنین می‌نویسد: «نامبرده بالا [ابوالحسن کریمی] یکی از افراد متعصب مذهبی و افراطی بوده که به‌اتفاق زین­‌العابدین قربانی و ارسلان فلاح حجت انصاری از 8 سال قبل در انجمن بحث و انتقاد مذهبی که مؤسس آن قربانی می­‌باشد و هفته‌­ای یک‌بار در دبستان ملی محمدی تشکیل می‌­شود و تعداد اعضاء آن به تفاوت از 10 الی 50 نفر از طبقات مختلف مردم می­‌باشند شرکت می­‌نموده­‌اند و در این کانون به سوالات دینی افراد شرکت‌­کننده توسط قربانی و در صورت عدم حضور توسط نامبرده بالا و انصاری جوابگوئی می­‌شده... بعد از بازداشت قربانی نیز جلسات کانون کماکان در روزهای جمعه در مدرسه ملی محمدی ادامه داشته و کریمی و ارسلان حجت انصاری پاسخگوی مسائل دینی افراد شرکت‌کننده بوده­‌اند.»

سید غلامرضا قانع­‌فر که از طرف شهید بهشتی مأمور پخش و توزیع اعلامیه در گیلان بود درباره­ ابوالحسن کریمی چنین می‌نویسد: «در فضای سخت و ملتهب گیلان، ما قبل از انقلاب هر زمان که اعلامیه­‌ها را به شهید کریمی می‌رسانیدم، او با آغوش باز پذیرا بودند و می­‌گفتند بازهم برسانید و بین افراد مختلف توزیع می‌­کردند. این در حالی بود که عده­‌ای بعد از گرفتن اعلامیه از ترس آنها را در آب می­‌ریختند.»

 

ارسال به دوستان
نسخه چاپی
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر: