برشی از خاطرات آیت‌الله خزعلی
حمایت روحانیون از نهضت ملی نفت/ آیت‌الله کاشانی نشان داد ملى شدن نفت ارتباط مستقيمى با احكام اسلامى دارد

پایگاه مرکز اسناد انقلاب اسلامی؛ آیت‌الله خزعلی در کتاب خاطرات خود که توسط مرکز اسناد انقلاب اسلامی منتشر شده است، درباره حمایت روحانیون از ملی شدن صنعت نفت و نقش آیت‌الله کاشانی در این زمینه می‌گوید: به هنگام حركت مردم براى ملى كردن صنعت نفت، يعنى بين سال‌هاى 29ـ27، تازه به قم آمده بودم. در آن روزگار تصور عموم بر اين بود كه روحانيون نبايد در مسائل سياسى داخل شوند، و بايد تنها به امور شرعى و هدايت مردم و رشد اخلاقى آن‌ها بپردازند، اما مرحوم كاشانى با اقدامات سياسى خود، اين تصور را خنثى كرد.

ديد روشن سياسى و مذهبى وى براى نسل جوان آن روز جرقه‌اى اميدبخش به حساب مى‌آمد. از آن‌جا كه مرحوم كاشانى فردى مورد احترام بود و تعبد وى نزد همه مبرهن بود، نفوذ فوق‌العاده‌اى بر جاى گذاشت. او نشان داد ملى شدن نفت ارتباط مستقيمى با احكام اسلامى دارد، و اين ديدگاه تأثير ژرفى بر من گذاشت و ذهن مرا منعطف به مسائل سياسى كرد.

در ابتدا به مصدق خوش‌بين بودم، چون فكر مى‌كردم انسانى در مقام خدمت است به‌خصوص با نظر مثبتى كه آيت‌الله كاشانى نسبت به او داشت. مرحوم كاشانى به علما پيام داده بود كه ورود مصدق وسيله‌ خوبى براى بيرون راندن اجانب از كشور است، از اين رو آقايان متدين و متعهد و داراى بينش اجتهادى بايد وارد صحنه‌ سياسى شوند.

اين موضع‌گيرى آقاى كاشانى به مصدق اعتبار زيادى داد و بسيارى از مردم نيز به خاطر آن از مصدق حمايت كردند. برخى از علماى قم و تهران نيز از مصدق پشتيبانى كردند كه يكى از مهم‌ترين آن‌ها مرحوم آيت‌الله حاج سيدمحمدتقى خوانسارى بود.