واکنش‌های داخلی و خارجی به عزل بنی‌صدر

پایگاه مرکز اسناد انقلاب اسلامی؛ ابوالحسن بنی‌صدر اولين رئيس جمهور اسلامی ايران درپی تصويب طرح عدم كفايت سياسی وی در مجلس شورای اسلامی سرانجام باحكم امام خمينی از مقام خود عزل شد. عزل بنی‌صدر در داخل و خارج از کشور بازتاب‌های زیادی داشت که در ادامه به برخی از این بازتاب‌ها اشاره می‌شود.


بازتاب داخلی

متعاقب عزل بنی‌صدر از ریاست جمهوری، هزاران نفر از مردم تهران، ضمن ابراز تنفر از یورش مجاهدین خلق و گروه ضد انقلابی پیكار با تجمع در مقابل مجلس شورای اسلامی، حفاظت از تهران را برعهده گرفته بودند. با توجه به حضور آگاهانه‌ مردم درصحنه، توطئه‌ منافقین و گروه‌های متحدش كه قصد داشتند با استفاده از فرصت، ضمن راه اندختن جار و جنجال، مبارزه‌ مسلّحانه خود را ادامه دهند، خنثی شد.

علاوه بر تجمع در مقابل مجلس، جمعیت انبوهی از مردم، پساز شنیدن فرمان تاریخی امام مبنی بر عزل بنی‌صدر از ریاست‌جمهوری، به منظور اعلام حمایت از امام، در دسته‌های مختلف به سمت دانشگاه تهران حركت كردند. در این اجتماع، حجت‌الاسلام محسن قرائتی درخصوص عملكرد بنی‌صدر سخن گفت.

همچنین اقشار مختلف مردم، با صدور اطلاعیه‌هایی، از رأی عدم كفایت سیاسی و عزل بنی‌صدر حمایت كردند. اتحادیه‌ انجمن‌های اسلامی كاركنان دولت، پشتیبانی قاطع خود را از تصویب طرح عدم كفایت سیاسی رئیس‌جمهور اعلام كرد.

جامعه‌ روحانیت مبارز اصفهان خواستار محاكمه‌ علنی بنی‌صدر شد و جامعه‌ مدرسین حوزه‌ علمیه‌ قم هم در پی عزل بنی‌صدر با ارسال تلگرافی به محضر امام خمینی از این تصمیم حمایت و پشتیبانی کرد.

همچنین جامعه‌ اسلامی کارکنان صنعت نفت، جهاد سازندگی برق تهران، انجمن اسلامی دانشگاه صنعتی شریف، اتحادیه‌ انجمن‌های اسلامی مناطق و ادارات پستی تهران و حومه، نهادهای انقلابی شهرستان طبس، انجمن اسلامی انرژی اتمی ایران، انجمن اسلامی عمل گروه صنعتی بهشهر، خانواده‌ شهدا و جانبازان انقلاب اسلامی اصفهان، مجمع اسلامی کارکنان وزارت نفت، انجمن اسلامی کارکنان ریسندگی و بافندگی کاشان و... نیز بلافاصله پس از عزل بنی‌صدر در اطلاعیه­هایی از این اقدام حمایت کردند.

روز جمعه پنجم تیر 1360، علی رغم احتمال وقوع عملیات‌های تروریستی، انتخابات میان دوره‌ای مجلس شورای اسلامی در 19 شهر برگزار گردید و مردم در نمازهای جمعه به سر دادن شعار بر ضد بنی‌صدر و منافقین پرداختند.


بازتاب خارجی

رسانه‌های خارجی نیز عزل بنی‌صدر را در خبرهای خود منعکس کردند و به آن واکنش نشان دادند.

روزنامه ایتالیایی «کوریره دلاسرا» درباره‌ ضعف پایگاه مردمی بنی‌صدر، نوشت: «بنی‌صدر که به خود و 75 درصد آرائی که به‌دست آورده است، خیلی مطمئن است، در حالی که مرتب دسته گل به آب می‌دهد، تلاش می‌کند تا قانون اساسی را به نفع خود تحریف نماید. این موضوع سبب شد انتگرالیست‌ها )اصول گرایان( از مجاری قانونی، مقدمات عزل او را فراهم کنند. سرانجام نظامیان هم که بنی‌صدر از آنها خواسته بود، کودتا کنند، او را ترک کردند و خمینی نیز پس از اینکه بارها او را از مخمصه نجات داده بود، در نهایت به ستوه آمد و او را طرد کرد».

مجله «ایت دیز» پیرامون نیز عدم حمایت مردمی از بنی‌صدر، نوشت: «همزمان با آماده شدن ما برای مصاحبه با بنی‌صدر، یکی از طرفداران او از تهران خبر آورد که تظاهرات حمایت از او موفقیت آمیز نبوده است». این مجله در ادامه می‌نویسد: «بنی‌صدر به صورت مکرر گفت: آنها به من خیانت کردند. آنها درست موقعی که پیروزی بر دشمن نزدیک بود، از پشت به من خنجر زدند.»

مجله «اکسپرس» با اشاره به غربگرایی و ناکامی جریان بنی‌صدر، به شرح مشکلات پیش روی نیروهای انقلابی پرداخت: «به همراه بنی‌صدر و گروهش، آخرین «غربگرایان» نیز عنان قدرت را از دست دادند و همه چیز به‌دست مجریان بدون قید و شرط قوانین قرآن افتاده است». این مجله در ادامه به مشکلات ناشی از مدیریت بنی‌صدر اشاره می‌کند و می‌نویسد: «افزایش قیمت و تورم به 30 درصد رسیده است. نزدیک به یک چهارم جمعیت فعال در بیکاری به سر می‌برند. ذخائر ارزی که در ماه مه 1980 بالغ بر 14 میلیارد دلار بود، یک سال بعد به 4 میلیارد دلار کاهش پیدا کرده است و در حالی که تأمین بودجه کشور مستلزم صادرات 2/5 میلیون بشکه نفت است، یک میلیون بشکه نفت صادر می‌گردد».