مرکز اسناد انقلاب اسلامی

نام کتاب: از نجف تا قم؛ ژئوپلیتیك اندیشه ی سیاسی شیعه
موضوع : کتاب
زیرگروه موضوع: اندیشه سیاسی
تاریخ انتشار: ۱۳۹۴
قیمت: ۱۱۰۰۰۰ ریال
شمارگان: ۱۰۰۰
تعداد صفحات: ۲۸۸
قطع: وزیری
شابک: ۹۷۸-۹۶۴-۴۱۹-۷۷۶-۵
تعداد
وضعیت: موجود
نسخه کتاب الکترونیک:
معرفی اجمالی:

   تشیع در واقع درعصر پیامبر اسلام (ص ) و امام علی (ع ) تاسیس گردید و پس از شكل گیری خود در شبه جزیره عربستان، در مناطق مختلف جغرافیایی از مصر تا ایران و لبنان گسترش پیدا كرد. حضور شیعیان در مناطق مختلف در كنش ها و رفتارهای سیاسی آنها تاثیر مستقیم داشت، به گونه ای كه گروه هایی از شیعیان كه در مناطق آزادتر ساكن بودند ، در فعالیت های اجتماعی و سیاسی ورود بیشتری داشتند ، از جمله این گروه ها می توان به فاطمیان شیعه در مصر اشاره داشت كه شرایط مناسب جغرافیایی – اجتماعی مصر باعث رشد فاطمیان و قدرت گیری آنها  در یك دوره طولانی شد.

   تاریخ مسلمانان نشان داده است كه اكثر حكومت های اسلامی به دست اهل سنت بوده و شیعیان همیشه به عنوان یك اقلیت از حكومت دور بودند. روند دوری شیعه از سیاست ادامه داشت تا این كه در عصر پادشاهان صفوی، با بهره گیری حكومت از برخی علمای شیعه در راستای پیوند بیشتر بین حكومت و سیاست، اندیشه سیاسی شیعه از محاق خارج شد و برخی ابعاد سیاسی و اجتماعی آن تبیین گردید و بعضا به مورد اجرا گذاشته شد.

این روند اگر چه در باب رابطه سیاست و دین، نسبت به دوره های قبل از خود مثبت ارزیابی می شد ، و قدرت حاكمه تا حدودی به نظرات علما احترام می گذاشت، اما باز هم قدرت به طور كامل در دست علمای شیعه نبود . این مسئله موجب شده بود كه علمای شیعه حداكثر در ابعاد قضاوت  و قانون گذاری دخالت كرده و نظرات خود را ارائه دهند اما در بُعد اجرایی چارچوب مشخصی تنظیم نگردید.در واقع همین الگو تا پیروزی انقلاب اسلامی به رهبری امام خمینی كم و بیش در اذهان علما و نیز با نوساناتی در صحنه عمل نیز استمرار داشته است.

  بعضی ازمهم ترین علمای شیعه نیز كه در زمان معاصر بر اساس همان چارچوب می اندیشیدند در حوزه بزرگ و تاثیرگذار نجف ساكن بوده و شرایط اجتماعی به آنها اجازه گذار از این روش فكری – سیاسی را نمی داد. از آنجایی كه این حوزه ارتباط بیشتری با علمای بزرگ سایر مناطق داشت، به تبع سایر شیعیان جهان نیز كه ارتباط مستقیم و غیرمستقیمی با آنها داشتند متاثر از این دیدگاه سیاسی می شدند.

در مقابل حوزه نجف حوزه قم بود كه كم كم درایران در حال شكل گیری و رشد بود . این جریان ، كه از نمایندگان اصلی آن امام خمینی (ره) بود، معتقد به برپایی حكومت توسط علما بودند و تلاش های آنها در نهایت به پیروزی انقلاب اسلامی در ایران منجر شد. شكل گیری نظام جمهوری اسلامی در ایران بر اساس اندیشه سیاسی شیعه و ابعاد وسیع بین المللی آن، تاثیر فراوانی در سایر كشورها و خصوصا شیعیان آن مناطق بر جای گذاشته است. و به دلیل رشد و تاثیر گذاری بیشتر مكتب قم ، شیعیان سایر كشورها نیز متاثر از انقلاب اسلامی در ابعاد سیاست نظری و عملی به شكل گسترده ای ورود پیدا كردند كه نویسنده محترم در كتاب حاضر، تلاش كرده است با بررسی مبانی فكری شیعیان در مناطق مختلف جغرافیایی، تاثیر انقلاب اسلامی در ایران را بر جریان ها و جنبش های شیعه در كشورهای مسلمان نشان دهد.