23 مرداد 1385
امروز در تقویم تاریخ معاصر
اعلام استقلال بحرین از ایران (1350 ش)
جزیره بحرین واقع در جنوب خلیج فارس، در اوایل دوران قاجار تحت نظر ایران اداره میشد ولی پس از چند سال، انگلیسیها به بهانه اینكه ایران فاقد نیروی دریایی است، طی قراردادی با قاجار، حفظ امنیت خلیج فارس و بحرین برعهده نیروی دریایی بریتانیا گذاشته شد. این حاكمیت كه بیش از یكصد و پنجاه سال به طول انجامید، بعدها به طور مكرر مورد مخالفت دولتهای وقت ایران واقع میگردید ولی هر بار به نحوی با شكست مواجه میشد. در نهایت وقتی كه ایران در سال 1336 ش در لایحه تقسیمات كشوری، بحرین را استان چهاردهم ایران اعلام كرد، موجی از مخالفت در كشورهای عربی را برانگیخت. در این میان شاه كه نمیخواست حمایت كشورهای عربی را از دست بدهد و ضمناً برای اینكه بتواند حاكمیت ایران نسبت جزایر دیگر خلیج فارس از قبیل تنب كوچك و تنب بزرگ و ابوموسی را تثبیت كند، یكباره و به طور ناگهانی، تصمیم خود را مبنی بر چشمپوشی از ادعاهای دیرینه ایران به بحرین اعلام نمود و پس از آن، دولت، میانجیگری دبیر كل سازمان ملل را در این مسأله تقاضا كرد. بنابراین در 21 اردیبهشت 1349 ش برابر 11 می1970 م شورای امنیت براساس گزارش هیئت اعزامی به بحرین مبنی بر تمایل اكثریت قاطع اهالی بحرین به استقلال، قطعنامهای صادر كرد كه مفاد آن قطعنامه مبنی بر لزوم استقلال بحرین، در 24 اردیبهشت آن سال به تصویب مجلس شورای ملی ایران رسید. هنوز استقلال بحرین رسماً اعلام نشده بود كه هیئت حسن نیت ایرانی راهی بحرین شد و هیئتی نیز از آنجا به ایران آمد. سرانجام این جزیره مهم و استراتژیك و سرشار از منابع انرژی در 23 مرداد 1350 ش اعلام استقلال كرد و ایران نخستین كشوری بود كه یك ساعت پس از اعلام استقلال، آن كشور را به رسمیت شناخت.
عملیات كوچك عاشورای 1 در منطقه تكاب در شمال كردستان توسط سپاه پاسداران(1364ش)
عملیات عاشورای 1 در تاریخ 23 مرداد 1364 در منطقه عملیاتی تكاب و صائین دژ در شمال كردستان و با هدف سركوبی عناصر ضد انقلابی و مزدوران رژیم بعثی عراق، توسط سپاه پاسداران انقلاب اسلامی انجام شد. در این عملیات، صدها تن از عوامل دشمن كشته و زخمی شده و تعدادی نیز به اسارت سپاه اسلام درآمدند. همچنین مقدار زیادی سلاح سبك نیز به غنیمت رزمندگان درآمد.
رحلت فقیه و مفسر جلیل آیتاللَّه "علی نجفی كاشانی" (1365 ش)
آیتاللَّه شیخ علینجفیكاشانی در حدود سال 1300 ش (1338 ق) در كاشان به دنیا آمد و تحت نظر پدرش كه از علمای كاشان بود، مقدمات علوم اسلامی را فرا گرفت. وی در بیست و دو سالگی برای ادامه تحصیل به نجف رفت و در مدت كمتر از ده سال تمام دوره سطح و خارج را گذراند و به اجتهاد دست یافت. استادان آیتاللَّه نجفی كاشانی در این دوره، حضرات آیات سیدابوالقاسم خویی، سیدمحسن حكیم و سیدعبدالهادی شیرازی بودند. ایشان سپس راهی ایران شد و پس از سه سال اقامت در قم و شركت در درس آیتاللَّه بروجردی، در نهایت در كاشان سكنی گزید. آیتاللَّه نجفی كاشانی در آنجا به تفسیر قرآن روی آورد و در طی بیش از سی سال، دو مرتبه قرآن را از ابتدا تا انتها تفسیر نمود كه دور دوم هجده سال به طول انجامید. ایشان نه تنها در فقه، اصول، رجال، درایه، كلام، ادبیات، معانی بیان، تجوید و تفسیر قرآن تبحر داشت بلكه در علم هیئت و نجوم قدیم هم تدریس مینمود. صدق بزرگترین فضیلت، برداشتی از نماز، افسانهها یا كرامات خیالی و چند جلد تفسیر قرآن و... از آثار ایشان است. این عالم بزرگوار سرانجام در بیست و سوم مرداد 1365ش برابر با شب عرفه سال 1406 ق در 67 سالگی در كاشان درگذشت و به جوار رحمت حق شتافت.
ارسال نامه "صدام حسین" حاكم عراق به حجتالاسلام "هاشمی رفسنجانی" رئیس جمهور ایران (1369ش)
پس از قبول قطعنامه 598 توسط ایران و شروع آتشبس، صدام حسین رییس جمهور منفور عراق پس از آن كه كشور كویت را به اشغال خود درآورد و خود را در برابر تهدیدات جدیدی از سوی قدرتهای غربی حس میكرد، در تاریخ 23 مرداد 14 ( 1369 آوریل 1990)، ششمین نامهاش را برای حجتالاسلام هاشمی رفسنجانی رییس وقت جمهوری اسلامی ایران ارسال كرد و بر پذیرش كامل و بدون قید و شرط مفاد قرارداد 1975 الجزایر تأكید نمود. در این نامه خطاب به رییسجمهور ایران آمده است: "با این تصمیمِ ما، دیگر همه چیز روشن شده و به این ترتیب همه آنچه را كه میخواستید و بر آن تكیه میكردید تحقق مییابد و دیگر اقدامی جز مبادله اسرا باقی نمیماند." این عمل صدام حسین یك پیروزی بزرگ سیاسی و نظامی برای ایران بود. پس از پنج روز، نیروهای عراقی به مرزهای بینالمللی عقب نشینی كردند. به دنبال عقبنشینی نیروهای عراق از اراضی ایران، هیئتی تحت عنوان "هیأت نظارت بر عقبنشینی و نصب علایم مرزی" تشكیل شد. وظیفه این هیئت، نظارت بر عقبنشینی كامل نیروهای عراقی، پاكسازی میادین مین، تعیین محل و نصب میلههای مرزی جدید بر اساس عهدنامه 1975م بود. بدین ترتیب، پس از تماسها و مذاكرات و تبادل ده نامه بین رؤسای جمهوری دو طرف در طی چهار ماه، مقدمات و تسهیلات لازم جهت ورود به مرحله جدید، یعنی عادی سازی روابط دو طرف، به نحو كاملاً مساعدی فراهم شد.
انتصاب آیتاللَّه "سیدمحمود هاشمی شاهرودی" به ریاست قوه قضاییه با حكم مقام معظم رهبری (1378 ش)
درگذشت "شاه اسماعیل صفوی" و جلوس "شاه طهماسب" (930 ق)
شاه اسماعیل صفوی در رجب سال 930 ق هنگامی كه عازم قفقاز بود بیمار شد و در نوزدهم این ماه در نزدیكی سراب جان سپرد. در آن زمان او 38 ساله بود و 24 سال از پادشاهی وی میگذشت. جسد اسماعیل اوّل را به اردبیل آورده و در آرامگاه شیخ صفی الدین اردبیلی به خاك سپردند. او محبوب مردم ایران بود. شاه اسماعیل به محض آنكه بر تخت سلطنت نشست، مذهب تشیع را در كشور، كیشِ رسمی قرار داد و دولتی نیرومند به وجود آورد. پس از مرگ شاه اسماعیل، پسرش طهماسب اول كه یازده سال داشت بر اریكهی قدرت تكیه زد.
وفات فقیه جلیل "سید دلدار علی نَقَوی" عالم بزرگ هندی(1235 ق)
سید دلدار علی بن سیدمحمد معین نقوی هندی نصیرآبادی در سال 1166 ق در خانوادهای عالم در نصیرآباد هند به دنیا آمد. نَسَب شریفش با 22 واسطه به امام دهم، حضرت علی النقی(ع) میرسد. وی از علمای بزرگ هند و نخستین شخصیتی است كه توانست شریعت جعفری را در كشور هندوستان استوار سازد. سید دلدار علی نقوی از شاگردان برجستهی آیات عظام: سیدمهدی بحرالعلوم، بهبهانی و میرزا مهدی شهرستانی بوده و آثار گرانقدری از او بر جای مانده است. اِحیاء السُّنَّه و امانَةُ البدعَة، اساسُ الاصول و عمادُ الاسلام از جمله تالیفات این عالم ربانی به شمار میروند. سید دلدار ریاست مذهبی هندوستان را برعهده داشت و در تعریف و شناساییِ مقامات علمی او همین بس كه شیخ محمدحسن نجفی صاحب جواهر و مرجع بزرگ تقلید، او را با عناوین علامهی فائق و خاتَمُ المُجتَهد میستاید. این عالم بزرگوار سرانجام در 69 سالگی در لكهنو در هندوستان رحلت كرد.
رحلت عالم بزرگوار آیت اللَّه "شیخ محمد خالصی زاده" فقیه عالی قدر شیعه(1383 ق)
آیت اللَّه محمد خالصی معروف به خالصی زاده در سال 1308 ق در كاظمین به دنیا آمد و پس از پایان تحصیلات به اجتهاد دست یافت. ایشان در قیام سال 1920 میلادی مردم عراق علیه استعمار انگلستان، دوشادوش پدرش به صفوف مجاهدان پیوست تا این كه او را به ایران تبعید كردند. پس از درگذشت پدر، در مشهد مقدس بر كرسی تدریس نشست و همزمان بر ضد مفاسد و ستمگریهای رژیم طاغوت، مبارزه میكرد. رژیم نیز ایشان را به شهرهای مختلف از جمله قزوین تبعید نمود. سرانجام به زادگاه خود بازگشت و به تدریس و تالیف پرداخت. احیاء الشریعه، مظالم انگلیس در بین النهرین و هُدی و شفا از جمله آثار اوست. آیت اللَّه خالصیزاده سرانجام در سال 1383 در 75 سالگی درگذشت و به دیدار معبود شتافت.
تسلیم ژاپن در برابر متفقین و پایان جنگ جهانی دوم در آسیا (1945م)
جنگ جهانی دوم كه با حمله آلمان نازی در سپتامبر 1939م آغاز شده بود، 5 سال به طول انجامید. شكست هیتلر در نقشههای بلند پروازانهاش و سرانجام خودكشی وی و تسلیم آلمان و به كارگیری سلاح هستهای در ژاپن باعث شد تا با تسلیم بیقید و شرط ژاپن در برابر متفقین، آتش جنگ جهانی دوم به طور كامل خاموش شود. آمار تلفات جنگ جهانی دوم نشان میدهد كه حدود صد میلیون نفر در این جنگ بسیج شده بودند. از این میان 50 میلیون نفر از آنان یعنی به طور متوسط روزانه 25 هزار نفر به چنگال مرگ افتادند. از سالهای 1942 - 43 و 1943م شكستهای بزرگی بر ژاپن وارد آمد و تا سال 1945، متفقین به تدریج تمام سرزمینهای اشغالی و بعضی از جزایر ژاپن را تصرف كردند. امریكا نیز با بمباران هستهای ژاپن در ششم و نهم اوت 1945، شهرهای هیروشیما و ناكازاكی را به مخروبهای تبدیل كرد و با این عمل، ژاپن را به زانو درآورد. سرانجام با اعلان جنگ شوروی به ژاپن، این كشور متحد آلمان، شرایط متفقین را پذیرفت و به آتش بس تن داد. (ر.ك: 7 مه و 2 سپتامبر)
روز ملی و استقلال "پاكستان" (1947م)
كشور پاكستان در غرب آسیا و در همسایگی ایران، هند، افغانستان و چین واقع است. این كشور دارای 796/095 كیلومتر مربع مساحت و 160 میلیون نفر جمعیت دارد و از كشورهای پرجمعیت اسلامی است. مردم آن از نژادهای سفید و زرد و 95% آنان مسلمان و بقیه هندو، بودایی و مسیحی هستند. زبان رسمی پاكستان اردو است، ولی مردم به زبانهای مختلف بومی صحبت میكنند. واحد پول پاكستان روپیه و پایتخت آن اسلامآباد میباشد. كراچی، لاهور و راولپندی نیز از شهرهای مهم آن هستند. پیشبینی میشود جمعیت پاكستان تا سال 2025 در حدود 263 میلیون نفر خواهد بود. نظام سیاسی حاكم بر پاكستان جمهوری اسلامی است. جمهوری پاكستان دارای دو روز ملی میباشد یكی چهاردهم اوت كه دولت جدید پاكستان تأسیس شد و دیگری بیست و سوم مارس كه نخستین قانون اساسی پاكستان تصویب گردید. (ر.ك: 23 مارس)
افتتاح تونل معروف "مون بلان" بین ایتالیا و فرانسه (1963م)
مون بلان نام بخشی از سلسله كوههای آلپ است كه در مرز فرانسه و ایتالیا قرار گرفته است. فكر ساخت گذرگاهی از میان این رشتهكوه از سالها قبل در ذهن مسؤولان فرانسه و ایتالیا شكل گرفته بود و آنان تصمیم داشتند با ساخت آن، مسیر عبور و مرور بین دو كشور را كوتاه كنند. در نهایت، در ششم دسامبر 1958م اولین عملیات احداث تونلی طولانی و مهم در زیر این كوه آغاز شد. طول این تونل 6 كیلومتر است و پس از چند سال تلاش و كوششِ هزاران كارگر و مهندس و متخصص فرانسوی و ایتالیایی، سرانجام حفر این تونل در 14 اوت 1962 به پایان رسید و دو كشور فرانسه و ایتالیا به وسیله این تونل كه اتومبیلرو میباشد، به یكدیگر متصل شدند.