آمادگی مردم جهرم برای اعزام به جبهه‌ها/ حضور دانش آموزان جهرمی در جبهه‌های جنگ/ جهاد رزمندگان جهرمی تحت فرماندهی شهید چمران

پایگاه مرکز اسناد انقلاب اسلامی؛ در 31 شهریور 1359 رژیم بعث عراق با تجاوز به خاک ایران، آغازگر جنگی 8 ساله شد. با شروع جنگ تحمیلی، پیر و جوان از سراسر کشور به جبهه­‌ها روانه شدند تا از میهن اسلامی دفاع کنند.

به دنبال پیروزی انقلاب و تشکیل کمیته­‌های محلات، قبل از تشکیل سپاه، برخی از مردم جهرم، آموزش­‌های نظامی دیده بودند. با تأسیس سپاه پاسداران، آموزش‌­ها شکل منسجم‌تری به خود گرفت. از زمانی که سپاه در جهرم اعلام موجودیت کرد و با توجه به عشق و علاقه‌­ای که مردم جهرم برای دفاع از انقلاب داشتند و از آن جا که گروهک­‌های ضدانقلاب و معاند در سراسر کشور دست به عملیات نظامی زده بودند، این احساس ایجاد شد که مردم باید آمادگی کافی برای دفاع از کشور داشته باشند. به همین خاطر بسیاری از مردم تحت آموزش نظامی قرار گرفتند. آموزش اولیه، آموزش سلاح­‌های سبک مثل ژ- 3 و کلاش بود. آموزش‌­های رزمی و جسمی نیز در دستور کار قرار داشت. علاوه بر این آموزش­‌های عقیدتی نیز صورت می­‌گرفت. آموزش‌­ها به حدی بود که حتی در مدارس پسرانه و دخترانه هم انجام می­‌گرفت.

با شروع جنگ آموزش‌­ها بسیار گسترده‌تر شد. عده­‌ای از افراد توانمند و مطلع جهرم در مساجد و پادگان­‌ها شروع به آموزش مردم در ارتباط با مسائل نظامی نمودند و چون شور و شوق جوانان نسبت به این امر زیاد بود، عده زیادی از جوانان آموزش­‌های لازم در رویارویی با حوادث احتمالی به آن­ها داده شد که نهایتاً از وجود چنین افرادی در جبهه‌های جنگ استفاده گردید. پادگان شهید بهشتی(ره) جهرم از جمله مکان­‌هایی بود، که در آن جا به افرادی که قصد داشتند به جبهه‌­های نبرد اعزام شوند آموزش داده می‌­شدند. در واقع پادگان شهید بهشتی(ره) جهرم پادگان تخصصی آموزشی جبهه در جهرم به شمار می‌­آمد. آموزش در آن­ جا به صورت شبانه روزی بود که افراد طریقه استفاده از سلاح­‌های سبک و سنگین را یاد می‌­گرفتند و همین‌طور آموزش­‌های رزمی بالا به آن­ها یاد داده می‌­شد.

کسانی همچون آقایان پرتقالی مسئول آموزش تاکتیک، موسوی مسئول آموزش شبانه و اصغر فیروزی مسئول آموزش نظامی و علی توحیدی که مسئول پادگان شهید بهشتی(ره) بودند، به همراه تعدادی دیگر، مسئولان کل آموزشی در جهرم به شمار می­‌آمدند.

پایگاه‌­های اصلی بسیج مردمی، مساجد و مدارس بود. حتی دانش آموزان نیز نحوه کار با اسلحه را یاد می­‌گرفتند و سپس برای انجام تیراندازی آموزشی به پادگان­‌ها اعزام می­‌شدند. اولین گروه از بسیج دانش‌آموزی در جهرم طرح‌ریزی و اساس‌نامه آن هم در همین شهر نوشته شد. اولین گردان دانش‌آموزی نیز، حدود 400 نفر از دانش‌آموزان جهرمی بودند که به جبهه‌های نبرد اعزام شدند.

در مساجد که تحت عنوان بسیج محلات شکل گرفته بود، دو حوزه مقاومت فعال بودند، که مراکز آن در مساجد جامع و مصلی جهرم بود. در هر حوزه مقاومت، چند پایگاه مقاومت تحت نظر آن­ها فعالیت می­‌کرد. علاوه بر بسیج محلات در شهر، در مساجد هر یک از روستاهای شهرستان جهرم نیز، یک پایگاه مقاومت وجود داشت. بعد­ها آموزش نظامی در ادارات و سایر مؤسسه‌­های دولتی نیز انجام شد. با شروع جنگ نیروهای زیادی از دور افتاده ترین نقاط شهرستان جهرم، از اقشار مختلف مردم این شهرستان، از روستاها گرفته تا ادارات و دانشگاه‌­ها، دانش‌آموزان، کارگران و کشاورزان و حتی روحانیون به جبهه‌­ها گسیل شدند. خواهران جهرمی نیز بیشتر در بخش پشتیبانی بسیج در زمان جنگ همکاری می‌­کردند.

اولین‌بار که بسیجیان جهرمی به جبهه‌­های نبرد اعزام شدند در قالب جنگ‌های نامنظم بود که شهید چمران فرماندهی آن­ها را بر عهده داشت. بسیجیان جهرمی در ابتدا از بخش‌­های دیگر شهرستان، به خود شهر جهرم آمده و سپس از جهرم، به شیراز در پایگاه صاحب‌الزمان (عج) شیراز منتقل شده و از آنجا به جبهه­‌های جنگ اعزام می­‌شدند. آقای محمود واثقی می­‌گویند: «اینجانب در جریان جنگ تحمیلی، یک گروه بسیج به نام گروه انصارالحسین(ع) در مسجد قبله تشکیل دادم. اعضای این پایگاه واقعاً افراد مخلصی بودند که از پیرمرد 60 ساله تا نوجوان چهارده ساله در آن عضو شدند. در آن جا ما از راهنمایی‌­ها و حمایت­‌های حجت‌الاسلام‌ والسلمین مرحوم حاج حضوری بهره‌مند بودیم. تعدادی از بسیجیان جهرم از همین پایگاه به اتفاق دیگران به جبهه اعزام شدند و شربت شهادت را نوشیدند. این پایگاه بعداً به پایگاه نصر تغییر نام یافت».

اکثر جوانانی که از جهرم به جبهه‌­های نبرد اعزام می‌­شدند، در تیپ المهدی (عج) که بعد از مدتی به لشکر تبدیل شد، مستقر می­‌شدند. تیپ المهدی (عج) 13 گردان رزمی داشت و نیروهای مؤثر در تیپ بیشتر از جهرمی­‌ها بودند. پشتیبانی و تدارک لشکر مستقل المهدی (عج) در طول جنگ تحمیلی توسط مردم جهرم صورت می‌­گرفت. آنها در اکثر عملیات‌ها حضور فعالی داشتند و شهدای زیادی به میهن اسلامی تقدیم کردند. مردم شهرستان جهرم در دوران هشت سال دفاع مقدس حدود 1200 شهید، 2800 جانباز و 100 آزاده به ایران اسلامی تقدیم کردند.


منبع: انقلاب اسلامی در جهرم؛ مرکز اسناد انقلاب اسلامی