مرکز اسناد انقلاب اسلامی

شهید سیدحمید تقوی‌فر قبل از پیروزی انقلاب در برگزاری کلاس قرآن نقش داشت و در جلسات سخنرانی شیخ احمد کافی حضور پیدا می‌کرد. و با فعالین انقلابی از جمله احمد دلفی برادران شمخانی و شیخ هادی کرمی ارتباط داشت. در ادامه به گروه «منصورون» پیوست و گام در راه مبارزه علیه رژیم طاغوتی پهلوی گذاشت. با پیروزی انقلاب اسلامی و تشکیل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، شهید تفوی‌فر از نیروهای تشکیل دهنده هسته اولیه آن در اهواز بود که با عضویت در این نهاد به انجام وظیفه پرداخت.
انتشار در سالروز شهادت «عالم ضد سلطه و دیکتاتوری»
شامگاه 4 دی 1306، حاج آقا نورالله نجفی اصفهانی، روحانی مبارز، به طور ناگهانی درگذشت. وی در مبارزات خود برای همراه نمودن مردم علیه رضاشاه ابتدا به مخالفت با طرح قانون نظام اجباری پرداخت و از آن به‌عنوان مقدمه و زمینه برای همراهی مردم با قیامش استفاده نمود. در مرحله بعد به دعوت شیخ عده‌ای از علماء اصفهان، شیراز و سایر ولایات در شهر قم اجتماع نمودند که پریشانی رژیم را در پی داشت. نهضتی‌ كه‌ از اصفهان‌ شروع‌ شد، در مدت‌ كوتاهی‌ سرتاسر ایران‌ را به‌ حركت‌ درآورد و مرجع‌ وقت‌ شیعیان‌، آیت‌الله‌ سیدابوالحسن‌ اصفهانی‌ از آن‌ حمایت‌ كرد و می‌رفت‌ كه ‌به‌ پیروزی‌ برسد؛ اما با رحلت‌ رهبر نهضت‌، عقیم‌ ماند و به‌ سرعت‌ شایع‌ شد كه‌ پزشكانی‌ كه‌ از طرف‌ شاه‌ برای‌ معالجه‌‌ی حاج‌ شیخ‌ نورالله‌ رفته‌ بودند وی‌ را با آمپول‌ از پادرآوردند.
تطهیر ناشدنی
رژيم محمدرضا پهلوى قدرت سياسى خويش را با دو شعار حفظ مشروعيت و كسب هويت بيشتر در بين آحاد ملت متمركز ساخت. اما به لحاظ ناكارآمدى ايدئولوژى حاكم و فرايند ناقص و ناتوان جامعه‌پذيرى و فرهنگ پذيرى و عدم وجود كارگزاران دخيل در اين امر، فرايند مذكور با بى‌اقبالى و شكست مواجه شد و نشان داد نظام سياسى كه ساخت قدرت سياسى خود را بر پايه‌ مؤلفه‌هاى مشروعيت‌خواهى و هويت‌يابى بنا مى‌نهد، اما پارادايم واحد و تقويت شده‌اى را در جهت معرفى قدرت سياسى در اختيار ندارد، در معرض گسترش شكاف‌هاى فرهنگي‌ ـ اجتماعى با مردم قرار مى‌گيرد. در چنين شرايطى، هر گونه اقدام پيشگيرانه در عرصه‌هاى‌ اقتصادى، نظامى و ... با شكست مواجه مى‌گردد.
حزب توده به دلیل مشی مبارزاتی خود، همواره مورد مخالفت نیروهای مذهبی مبارز قرار می‌گرفت. علاوه بر سازمان‌ها و تشكل‌های سیاسی ـ مذهبی، علما و روحانیون نیز به شیوه‌ مردمی به مبارزه علیه حزب پرداختند. در این میان، مرحوم حجت‌الاسلام فلسفی نقش ویژه‌ای در این رویارویی داشت. مرحوم فلسفی با ارتباط برجسته‌ای كه با آیت‌الله‌العظمی بروجردی مرجع بلامنازع تشیع برقرار كرده بود، به سلامت و صداقت این مبارزه اطمینان كامل داشت. لذا با فصاحت و بلاغتی كه از ویژگی‌های ایشان بود، بدون پرده و با شجاعت از ماهیت واقعی حزب توده پرده برداشت. این مبارزه به نتیجه رسید و مردمی كه جذب حزب می‌شدند و یا حداقل در مقابل آن بی‌تفاوت بودند، در این مبارزه‌ مقدس گام نهادند.
دکتر مظفر شاهدی
وقتی در 9 آبان 1304 مجلس شورای ملی، ماده واحده انقراض قاجاریه و برقراری سلطنت ایران برای شخص رضاشاه و سلسله پهلوی را تصویب کرد و در روز 22 آذر همان سال، مجلس مؤسسان بر این تصمیم شبه‌قانونی و البته واپسگرایانهِ مجلس صحه نهاد، اهداف، آرمان‌ها و دستاوردهای سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و امنیتی دموکراتیک و مردم‌سالارانهِ انقلاب مشروطه که در قانون اساسی و متمم آن متبلور شده بود، یکسره از بین رفته، جای خود را به‌حکومتی تک‌نفره داد.
ملامحمد کاظم خراسانی معروف به آخوند خراسانی فقیه اصولی ومرجع تقلید شیعه و برجسته‌ترین رهبر سیاسی عصر مشروطیت در قرن سیزدهم و چهاردهم هجری است که پس از رحلت میرزا حسن شیرازی به عنوان جانشین وی مشخص گردید. شهرت آخوند به عنوان رهبر سیاسی، از ابزار شجاعت و نفس جسارت در مخالفت با رژیم استبدادی و مساعی بی‌شمارش در جنبش مشروطیت ایران آغاز شد. آخوند و یاران همراهش به نظام مشروطه به عنوان وسیله‌ای برای تحدید ظلم می‌نگریستند و شركت در جنبش مشروطیت را بر همه مسلمانان واجب می‌شمردند. انديشه‌های مترقيانه و موضع‌گيری‌های شجاعانه آخوند خراسانی، او را به سرعت در سراسر جهان اسلام معروف ساخت.
به مناسبت 16 آذر
در پى تظاهرات‌هاى دانشجويان دانشگاه تهران در بهار 1354، شاه به دفتر ويژه‌ى اطلاعات دستور داد که عوامل بروز بى‌نظمى را در دانشگاه، بررسى کند. به دستور دفتر مذکور، شهربانى گزارشى در مورد علل و عوامل بى‌نظمى دانشگاه ارائه داد. يکى از علل قيد شده در آن گزارش اين بود که «آيين‌نامه‌هاى انضباطى مصوبه دانشگاه تهران به دقت در مورد دانشجويان خاطى اجرا نمى‌شود.»
دكتر رشید جعفرپور
دانشجویان به عنوان قشری آگاه و پیشرو، به دلیل ماهیت نخبگی و مطالبه‌گری، صرف نظر از جهت‌گیری­‌ها و انگیزه‌­های آنها، همواره در جنبش‌­ها و حركت­‌ها اجتماعی در مقاطع حساس تاریخی، پیشگام بوده‌­اند. در سال­‌های جنبش نهضت ملی نفت، دانشجویان به عنوان قشر مطالبه‌گر، از زیاده‌خواهی­‌های دولت استكباری آمریكا و وادادگی رژیم پهلوی به ستوه آمده و در صحنه حضور پیدا كردند و صحنه‌ای آفریدند که امروز به عنوان «حماسه روز 16 آذر» از آن یاد می‌شود. آنچه كه اكنون جریان دانشجویی باید از این واقعه برداشت نماید قرائتی است منطبق با واقعیت تاریخی آن. واقعیتی كه در آن جنبش دانشجویی در راستای اهداف ملت در مقابل دولت استكباری آمریكا ایستاد و در این راه خون هم داد.
دکتر اکبر اشرفی
15 آذر 1362 محاکمه اعضای سازمان مخفی حزب منحله توده در دادگاه انقلاب اسلامی ارتش آغاز شد. حزب توده پس از تشكیل در سال‌های آغازین دهه‌ی 1320، كم‌كم فعالیت‌های خود را گسترش داد؛ در بهمن 1327 در پی سوءقصد علیه شاه و دستگیری‌های گسترده‌ی اعضای آن و نیز خروج برخی از رهبران حزب از كشور، افول آن آغاز شد. به دنبال نهضت ملی نفت، این حزب گاه به مثابه عاملی مخرب و بازدارنده به ایفای نقش پرداخت. عملکرد اعضای حزب بعد از پیروزی انقلاب اسلامی سرانجام دستگیری آنان را در پی داشت. به دنبال اظهارات و اعترافات صریح اعضای بلندپایه‌ی حزب و نیز مستند به اسناد و مدارک به دست‌آمده از حزب مذكور، اردیبهشت 1362 دادستانی كل انقلاب اسلامی، انحلال حزب توده را به طور رسمی اعلام كرد.
روز هشتم آذر1290 دولت روس طی اولتیماتومی 48 ساعته به دولت ایران، خواستار اخراج مورگان شوستر از ایران شد. پس از پذیرفتن اولتیماتوم چندی بعد مجلس دوم نیز منحل گردید. این عمل بارقه‌های امید را در دل مردم رو به خاموشی برد و روحیه مشروطه خواهان و ملیون به شدت تضعیف گردید. در این میان علمای تبریز اما دست به مقاومت زده با عمال و سالدات (نیروی نظامی روس) وارد نبرد شدند.
۷