مرکز اسناد انقلاب اسلامی

کد خبر: ۷۲۴۲
شما بپرسید
دليل اين‌كه امام فرانسه را براى اقامت انتخاب كردند، روشن است؛ حضور در كشورهاى اسلامى موجب دردسر براى امام مى‌شد. امام در اروپا و در كشورى كه در آن آزادى بيش‌ترى وجود داشت، راحت‌تر مى‌توانستند اهداف انقلابى خود را پيگيرى كنند...
تاریخ انتشار: ۱۲:۰۹ - ۰۳ آبان ۱۴۰۰ - 2021October 25

پایگاه مرکز اسناد انقلاب اسلامی؛ هجرت تاریخی امام خمینی از عراق به فرانسه در مهرماه 1357 از مهمترین نقاط عطف تاریخ انقلاب اسلامی است. در این میان، چرایی انتخاب فرانسه، قابل تامل است. یکی از همراهان سایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی، در بخش «شما بپرسید» که با هدف پاسخگویی به سوالات مخاطبان راه اندازی شده، در این باره پرسیده است: «چرا امام بعد از عراق به فرانسه می روند؟ غربی ها که با امام دشمن بودند چرا اجازه دادند ایشان سوار هواپیما شوند و جلوگیری نکردند؟»

آیت الله سید حسن طاهری خرم آبادی که به واسطه حضور در متن بسیاری از وقایع انقلاب، روایت دقیق و تحلیل عمیقی از رخدادها دارد، درباره چرایی انتخاب فرانسه می گوید: «دليل اين‌كه امام فرانسه را براى اقامت انتخاب كردند، روشن است؛ حضور در كشورهاى اسلامى

به نظر من فرصت‌هايى كه براى حضرت امام و ساير مبارزان پيش آمد، ماه‌ها و بلكه سال‌ها، زمان پيروزى انقلاب را به جلو انداخت. اگر امام به كشور ديگرى مى‌رفت يا حتى در خود عراق مى‌ماند، ممكن بود چند سالى مبارزه ادامه پيدا كند.
موجب دردسر براى امام مى‌شد. امام در اروپا و در كشورى كه در آن آزادى بيش‌ترى وجود داشت، راحت‌تر مى‌توانستند اهداف انقلابى خود را پيگيرى كنند. اگر قرار بود كه امام در جايى مستقر شوند كه نتوانند اهداف خودشان را تعقيب كنند، در همان عراق مى‌ماندند، ديگر لزومى نداشت به كشور ديگرى سفر كنند؛ چون عراقى‌ها نمى‌گفتند كه امام در عراق نباشد، بلكه مى‌گفتند كه سكوت كند. حتى در فرانسه هم مى‌خواستند جلوى اقدامات امام را بگيرند و گرفتند، ولى حركتى كه در ايران انجام گرفت، باعث شد كه فرانسوى‌ها هم نتوانند از فعاليت امام ممانعت كنند. روى هم رفته در آن فرصت اندك، امام فكر كردند كه اگر به فرانسه بروند، به دليل وجود آزادى عمل بيش‌تر، بهتر است، تا اين كه در فرصتى مناسب تصميم نهايى را بگيرند.

هجرت امام به فرانسه چگونه پیروزی انقلاب را سرعت داد؟

امام در زمانى كه در فرانسه قصد داشتند از فعاليت‌هاى ايشان جلوگيرى كنند، فرمودند اگر من در كشتى هم بنشينم و مرتب به بنادر كشورها و جاهاى مختلف بروم و هيچ جا راهم ندهند، باز هدفم را دنبال مى‌كنم. به اين دليل بايد كشور فرانسه را به صورت اقامت‌گاه موقت انتخاب مى‌كردند. فرانسه نسبت به كشورهاى ديگر در اولويت بود، چون آزادى بيش‌ترى در آن‌جا وجود داشت.

تفاوت بين عراق و فرانسه بسيار زياد بود؛ در عراق روزنامه لوموند مصاحبه‌اى با حضرت امام انجام داد، ولى خبرنگاران لوموند را بازداشت كرده، فيلم‌هايشان را گرفتند؛ اما در فرانسه اين گونه نبود؛ سيل خبرنگارها از نقاط مختلف دنيا به آن‌جا سرازير شده بود تا هم امام را ببينند و با افكار او آشنا شوند و هم گزارش و عكس و فيلم تهيه كنند. با توجه به اين وضعيت، كسانى كه بينش جهانى داشتند، از اين انتخاب شگفت‌زده شدند؛ زيرا كه اگر امام هر كدام از كشورهاى اسلامى را انتخاب مى‌كردند، گرچه ممكن بود از بعضى از نقاط خوب باشد، هرگز آن آزادى كه در كشور فرانسه وجود داشت، در آن كشورها وجود نداشت؛ كشور فرانسه حتى با ساير كشورهاى اروپايى هم فرق داشت؛ زيرا ايران به انگلستان و امريكا وابستگى داشت، اما اين وابستگى در آن زمان، بين ايران و فرانسه وجود نداشت.

يكى از مزايايى كه فرانسه داشت، امكان ارتباط ساده و آسان با حضرت امام بود. رفت و آمد به عراق بسيار محدود بود و با سختى و مشقت فراوان انجام مى‌شد، بخصوص در اواخر حضور امام در نجف، رفت و آمدها بسيار كم شده بود و بيش‌تر كنترل مى‌گرديد. ارتباط تلفنى هم

حتى در فرانسه هم مى‌خواستند جلوى اقدامات امام را بگيرند و گرفتند، ولى حركتى كه در ايران انجام گرفت، باعث شد كه فرانسوى‌ها هم نتوانند از فعاليت امام ممانعت كنند.
بسيار مشكل بود و كنترل مى‌شد؛ اما در فرانسه رفت و آمدها راحت و عادى بود. افرادى كه سال‌ها امام را نديده بودند مى‌توانستند به فرانسه بروند و با ايشان ملاقات كنند. اگر هم كسى، كارى با امام داشت و مى‌خواست مسأله‌هاىی را مطرح كند، مى‌توانست به فرانسه سفر كند و امام را ببيند. افرادى همانند شهيد مطهرى، شهيد بهشتى، مهندس بازرگان و دكتر سحابى و افرادى از ملى‌گراها كه بيش‌تر در صحنه مبارزه بودند به فرانسه رفتند و با امام ديدار كردند. ارتباط تلفنى هم بسيار عادى شده بود. اعلاميه‌هايى كه حضرت امام صادر مى‌كردند، به وسيله تلفن، در كم‌ترين زمان در ايران منتشر مى‌شد؛ يعنى اعلاميه امام را از طريق تلفن قرائت مى‌كردند و در ايران پس از ضبط و پياده‌سازى، تكثير مى‌نمودند.

هجرت امام به فرانسه چگونه پیروزی انقلاب را سرعت داد؟

امام تقريباً هر شب در نوفل لوشاتو بعد از نماز مغرب و عشاء صحبت مى‌كردند. گاهى هم در بين روز صحبت‌هايى مى‌كردند. جزييات سخنان ايشان هم براحتى به ايران منتقل مى‌شد. اين امر فرصت مناسبى را براى انقلابيون و اهل مبارزه فراهم كرده بود.

به نظر من فرصت‌هايى كه براى حضرت امام و ساير مبارزان پيش آمد، ماه‌ها و بلكه سال‌ها، زمان پيروزى انقلاب را به جلو انداخت. اگر امام به كشور ديگرى مى‌رفت يا حتى در خود عراق مى‌ماند، ممكن بود چند سالى مبارزه ادامه پيدا كند و خسارت‌هاى بيش‌ترى وارد شود و نيروهاى بيش‌ترى را از دست برود؛ هم چنين ممكن بود كودتايى صورت گيرد و مسائل ديگرى از اين قبيل، اما خداوند اراده كرده بود كه اين ملت را زودتر به پيروزى برساند. خداوند اراده كرده بود كه امام را به دليل اخلاص واقعى كه داشتند، هر چه زودتر پيروز كند؛ در نتيجه همه‌ى كارها پشت سر هم و بدون اين‌كه هيچ گونه پيش‌بينى صورت گرفته باشد، خود به خود انجام مى‌گرفت.

با حضور حضرت امام در فرانسه، شاه و دولت وى در مخمصه عجيبى قرار گرفتند و راه فرار بر آنان بسته شد. از فاصله زمانى اندك بين حضور امام در پاريس تا پيروزى انقلاب مشخص است كه رژيم به بن‌بست رسيده بود.»


منبع: خاطرات آیت الله سید حسن طاهری خرم آبادی؛ جلد دوم؛ مرکز اسناد انقلاب اسلامی

ارسال به دوستان
نسخه چاپی
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر: